2/3 ljudskog tela 90% krvi 80-90% mišića Gubitak od 20% = smrt. Voda. Minimalna potreba 2-5 litara/čoveku/danu Maksimalno 7 do 10 dana bez vode

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Size: px
Start display at page:

Download "2/3 ljudskog tela 90% krvi 80-90% mišića Gubitak od 20% = smrt. Voda. Minimalna potreba 2-5 litara/čoveku/danu Maksimalno 7 do 10 dana bez vode"

Transcription

1 Osobine vode Šesto predavanje

2 Ključni termini predavanja Značaj vode. Raspodela vode na Zemlji. Hidrološki ciklus. Osobine vode.

3 Voda ima vitalnu ulogu u biosferi jer učestvuje u izgradnji biološkog materijala. Predstavlja medijum u kome egzistira jedan zaseban živi svet. Takođe, to je značajna industrijska sirovina, sistem koji omogućava proizvodnju hrane, medijum za sport, sistem preko koga se vrši transport.

4 Voda & Zdravlje 2/3 ljudskog tela 90% krvi 80-90% mišića Gubitak od 20% = smrt Voda Minimalna potreba 2-5 litara/čoveku/danu Maksimalno 7 do 10 dana bez vode

5 Globalna potrošnja vode ( ) Ukupna potrošnja Km 3 /godin ni Poljoprivredna potrošnja Industrijska potrošnja Potrošnja u domaćinstvu

6 Ukupna raspodela vodenih resursa na Zemlji ¾ Zemljine površine čine okeani, mora, jezera i reke. Ukupno 1360 miliona km 3 vode.

7 Hidrološki ciklus Voda mora i okeana, kopna i atmosfere se pod uticajem Sunca i Zemljine teže nalazi u stalnom kruženju.

8 Opšta jednačina svetskog vodnog bilansa Io + Ik = Po + Pk gde su Io i Ik godišnje količine vode koje isparavaju sa površine Svetskog mora i površine kopna, a Po i Pk godišnja količina padavina na akvatoriji Svetskog mora i površini celokupnog kopna. Zahvaljujući kruženju količina vode na Zemlji se ne smanjuje, pa je voda praktično neiscrpna. Ovo čini vodu drugačijom od drugih minerala.

9 Io + Ik = Po + Pk km km km km km km 3 Razliku od km3 vode (Io-Po) odnose vazdušne mase od okeana u unutrašnjost kontinenta, pa se od tih padavina stvaraju resursi površinskih voda.

10 Hemijski sastav vode Voda je hemijsko jedinjenje koje se sastoji iz dva atoma vodonika i jednog atoma kiseonika. Po masi voda se sastoji iz 11.19% vodonika i 88.81% kiseonika.

11 Voda Zašto pokazuje jedinstvene osobine? Pogledajmo molekul vode

12 Vodonik 1p, 0n Ko ga je otkrio? Henry Cavendish Gde je otkriven? London, Engleska 1e - Kada je otkriven? 1766 Ko mu je dao ime? Antoine Lavoisier Poreklo imena? Grčke reči "hydro" i "genes" koje znače voda" i stvoriti Primena: Baloni, raketno gorivo, proizvodnja hlorovodonične kiseline Odakle se dobija? rudnici, gasne bušotine Elektronska konfiguracija: 1s 1 Atomski broj: 1 Čovek težak 80 kg sadrži Atomska težina: ,945 g vodonika Standardno stanje: gas na 25ºC (najlakši poznati gas)

13 Kiseonik Ko ga je otkrio? Joseph Priestley, Carl Scheele Gde je otkriven? Engleska, Švedska Kada je otkriven? 1774 Ko mu je dao ime? Antoine Lavoisier Primena: podržava život Odakle se dobija? Iz tečnog vazduha Elektronska konfiguracija: [He].2s2.2p4 Atomski broj: 8 6eAtomska težina: Standardno stanje: gas na 25 C Čovek težak 80 kg sadrži g O2 8p & 8n

14 Nastanak molekula vode 1 elektron u spoljašnjem sloju nedostaje 1 za postizanje stabilnosti Vodonik Vodonik Kiseonik 6 elektrona u spoljašnjem sloju nedostaju dva za postizanje stabilnosti

15 Nastanak molekula vode Vodonik + Kovalentna veza Ukupno naelektrisanje = 0 ali molekul je polaran - + Vodonik Kiseonik

16 Vodonična veza + Elektrostatička + Stvarena je jaka veza koja dozvoljava nastanak 3D strukture -

17 Posebne fizičko-hemijske osobine vode su odredile da se život, ovakav kakav postoji, razvije na Zemlji. Molekul vode je polaran sa negativnim krajem na kiseoniku, i pozitivnim krajem na atomima vodonika.

18 Vodonična veza Vodonična veza ima veliki uticaj na fizičke karakteristike vode, kako u tečnom tako i u čvrstom stanju.

19 Jedinstvene tačke topljenja i ključanja Tačke mržnjenja i ključanja vode su uzete za osnovu Celsius-ove temperaturne skale. H 2 O Tačke ključanja Tačke topljenja Svakih 1500 m nadmorske visine snižava tačku ključanja za 1 o C. H 2 S H 2 Se H 2 Te Rastvorene supstance snižavaju tačku mržnjenja vode. Molekulska težina

20 Jedinstvene tačke topljenja i ključanja vode uslovljavaju njenu stabilnost na Planeti Postoji kao tečnost na površini Zemlje (bez ovog svojstva ne bi bilo reka, okeana, hidrološkog ciklusa) Voda je jedina prirodna supstanca koja se nalazi u sva tri agregatna stanja na temperaturama koje normalno postoje na Zemlji tečnost, čvrsto stanje (led) i gas (vodena para). Voda na Zemlji stalno iteraguje, menja se i kreće.

21 Jedinstvene tačke topljenja i ključanja: Stabilnost vode na Planeti The Water Cycle

22 Toplotna svojstva vode Toplotni kapacitet predstavlja količinu toplote koja je potrebna da se temperatura date mase supstance podigne za 1 o C. Jedinica: cal/ o C/g Voda ima najviši toplotni kapacitet od svih uobičajenih tečnosti ili čvrstih supstanci. H 2 O: 1 cal/ o C/g Alkohol: cal/ o C/g Aceton: cal/ o C/g Sumporna kiselina: cal/ o C/g Benzen: cal/ o C/g Živa: cal/ o C/g

23 Visok toplotni kapacitet Potrebna je velika količina vode toplote da dođe do porasta temperature Apsorbuje ili oslobađa više toplote od drugih supstanci za svaki stepen promene temperature. Para Ključanje Voda Topljenje Led *Količina toplote koju apsorbuje supstanca kada se temperatura podigne za određeni stepen.

24 Veliki toplotni kapacitet omogućava uskladištenje velike količine toplote uz minimalnu promenu temperature. Okeani absorbuju toplotu Sunca u leto i oslobađaju je zimi, bez prouzrokovanja drastičnih temperaturnih promena. Bez absorbovanja i emitovanja toplote od strane vode, dnevne i sezonske temperature na Zemlji bi se drastično menjale, kao što se menjaju na bezvodnom Mesecu ili Merkuru. Stabilizuje temperaturu toplokrvnih organizama.

25 P: Zašto priobalna područja imaju blagu klimu? O: Toplota isparavanja i topljenja vode Toplota topljenja: količina toplote potrebne da prevede 1g čvrste supstance u tečno stanje na njegovoj temperaturi topljenja. Toplota isparavanja: količina toplote potrebne da prevede 1g čvrste supstance u gasovito stanje na njegovoj temperaturi ključanja. Zbog vodonične veze toplota topljenja i isparavanja vode su veće od bilo koje druge supstance. Preko leta, voda isparava sa površine okeana i pri tome koristi energiju okolne sredine zato je priobalno područje nešto hladnije. Preko zime, vodena para se kondenzuje i oslobađa energiju okolnoj sredini temperatura okolnog vazduha neznatno raste.

26 Površinski napon Težnja površine tečnosti da zauzme najmanju moguću površinu. Fenomen koji postoji usled privlačnih sila ili kohezionih sila između molekula tečnosti. Kap na ledniku

27 Visoka vrednost površinskog opseg površinskih napona 90 različitih tečnosti napona vode Voda nastoji da se sabije u vidu kapljica pre nego da se rasprostre u vidu tankog filma. neki insekti hodaju po vodi Površinski napon (din/cm) formiraju se kapi kiše

28 Visoka vrednost površinskog napona Kapilarno dejstvo pokreće vodu i nutrijente kroz korenov sistem (biljke ne bi postojale bez ove osobine) potpomaže pumpanje srca da se krv kreće kroz kapilare

29 Veoma visok površinski napon Kapilarno dejstvo kretanje vode sa nutrijentima kroz korenov sistem (biljke ne bi postojale bez ovog svojstva) potpomaže kucanje srca kretanjem krvi kroz kapilare

30 Gustina vode Kada se voda hladi od 100ºC do 4ºC, dolazi do smanjivanja njene zapremine, voda postaje gušća. Voda ima maksimalnu gustinu na 4 o C, što predstavlja fizičku anomaliju vode. Na temperaturama između 4 C i 0 C dolazi do daljeg pregrupisavanja molekula vode, kada nastaju takve strukture u kojima je raspored molekula ređi nego u tečnoj fazi. Molekuli zauzimaju veću zapreminu, odnosno imaju manju gustinu. Na 0ºC tečna voda se pretvara u led, čija gustina na toj temperaturi iznosi g/cm3. Zbog toga led pluta na površini vode, redukujući gubitak toplote iz vode ispod leda. Ukoliko se voda koja se nalazi u pukotinama stena zamrzne, ona se širi što dovodi do prskanja stene, važnog procesa regolitizacije stena i nastanka zemljišta.

31 Anomalna gustina vode Led pliva leto Jezero, reka, itd. Bez ove osobine, život u rekama, jezerima bi bio ugrožen.

32 Anomalna gustina vode Led pliva zima Voda se ledi od dna površine ka površini ka dnu Da voda ne pokazuje anomalnu gustinu (kao sve druge tečnosti) led ne bi plutao & ne bi bilo života u rekama i jezerima.

33 Anomalna gustina vode: Led pluta Lednici - Grenland Marc Deneyer

34 Termalna stratifikacija jezera zima proleće leto jesen

35 halit Univerzalni rastvarač Rastvarač je supstanca koja rastvara drugu supstancu i gradi rastvor. Voda rastvara više supstanci od bilo koje druge tečnosti Halit je mineral poznat pod nazivom kuhinjska so hemijske formule NaCl.

36 Univerzalni rastvarač: Transport hemikalija i nutrijenata Pokreće kontaminante u podzemnim vodama, rekama, sedimentima itd. rastvara minerale, obezbeđuje nutrijente (život ne bi postojao bez ovog procesa i osobine) moves wastes through animals. alters biochemistry of solutes.

37 Providnost vode Voda je transparentna za vidljivu i UV svetlost. Dopušta da potrebna svetlost za fotosintezu dosegne do velikih dubina. Meri se pomoću Sekijevog kotura bele ploče prečnika 30 cm, koja se uranja u vodu. Dubina na kojoj se Sekijev kotur ne vidi, predstavlja providnost vode. Uobičajene vrednosti providnosti vode su: - Čista destilovana voda oko 80 m - Okeanska pučina oko 50 m - Jezera oko 40 m - Reke oko 10 cm.

38 Visoka transparentnost uvećava eufotičnu m zonu Svetlost može da prodre duboko u vodu (život u okeanima, morima, jezerima, evolucija na Zemlji bili bi potpuno drugačiji bez ove osobine)

39 Boja vode Čista voda je u tankom sloju bezbojna, a u dubljem sloju modra. Boja joj može biti različita zbog prisutnih primesa.

40 Miris i ukus vode Miris i ukus prirodne vode potiču od rastvorenih soli, gasova i organskih jedinjenja nastalih procesom životne aktivnosti vodenih organizama. Prirodni mirisi (mirisi truleži, plesni) nastaju prilikom razlaganja organskih materija ili usled životne aktivnosti vodenih organizama. Veštački mirisi (miris fenola, itd.) javljaju se prilikom antropogenog zagađenja vode. Ukus vode zavisi od vrste i koncentracije rastvorenih soli: NaCl MgCl 2 KCl FeSO 4 MnCl mg/dm 3 slan ukus 400 mg/dm 3 gorak ukus 700 mg/dm 3 gorak ukus 5 mg/dm 3 gvožđevit ukus 4 mg/dm 3 ukus na blato

41 Električna svojstva vode Elektroprovodljivost vode zavisi od koncentracije rastvorenih soli i temperature vode. Elektroprovodljivost je veća ukoliko je veća koncentracija soli (salinitet) i temperatura vode.

42 Važne osobine vode Osobina Odličan rastvarač Maksimalna gustina na 4 o C Najviša vrednost toplote isparavanja od bilo koje druge tečnosti Najviša vrednost toplote topljenja od bilo koje druge tečnosti (izuzev amonijaka) Najviši toplotni kapacitet od svih tečnosti (izuzev amonijaka) Transparentna za vidljivu i UV svetlost Efekti i značaj Transportuje nutrijente i proizvode metabolizma Led pliva po površini vode Određuje prenos toplote i vode između atmosfere i vodenog basena Temperatura je stabilizovana na tački mržnjenja vode Stabilizuje temperaturu organizmima i geografskim regionima Dopušta da potrebna svetlost za fotosintezu dosegne do velikih dubina

43 Voda se u prirodi ne nalazi u potpuno čistom stanju. Sadrži: rastvorene gasove, mineralne supstance, mikroorganizme. Količina rastvorenih supstanci zavisi od porekla vode. Atmosferska voda je relativno najčistija (zbog malog sadržaja mineralnih supstanci nepodobna je za piće) Površinska voda je bogatija mineralnim supstancama Podzemne vode su često vrlo kvalitetan izvor vode (lišene organskog mirisa, konstantnog sastava i u dovoljnim količinama).

44 Pitanja za utvrđivanje šestog predavanja

45 Prvo pitanje Najviše slatke vode se nalazi u formi polarnog leda i lednika. Tačno Netačno

46 Drugo pitanje Ukupna godišnja količina padavina na akvatoriji Svetskog mora je veća od ukupne količine padavina na površini celokupnog kopna.. Tačno Netačno

47 Treće pitanje Molekul vode je naelektrisan, pa je zbog toga polaran. Tačno Netačno

48 Četvrto pitanje Molekul vode je polaran sa pozitivnim krajem na kiseoniku, i negativnim krajem na atomima vodonika. Tačno Netačno

49 Peto pitanje Bez vodonične veze, voda bi bila gas na temperaturi na Zemlji. Tačno Netačno

50 Šesto pitanje Toplotni kapacitet predstavlja količinu toplote koja je potrebna da se temperatura date mase supstance podigne za 1 o C. Tačno Netačno

51 Sedmo pitanje Priobalna područja imaju nešto hladniju klimu leti usled prisustva vode koja kada isparava sa površine emituje energiju u okolnu sredinu. Tačno Netačno

52 Osmo pitanje Kapilarno svojstvo vode je prouzrokovano gustinom vode. Tačno Netačno

53 Deveto pitanje Morska voda ima manju elektroprovodljivost od slatke vode. Tačno Netačno

54 Deseto pitanje Voda je transparentna za UV i vidljivu svetlost, tako da dopušta da potrebna svetlost za fotosintezu dosegne do velikih dubina. Tačno Netačno

SIMPLE PAST TENSE (prosto prošlo vreme) Građenje prostog prošlog vremena zavisi od toga da li je glagol koji ga gradi pravilan ili nepravilan.

SIMPLE PAST TENSE (prosto prošlo vreme) Građenje prostog prošlog vremena zavisi od toga da li je glagol koji ga gradi pravilan ili nepravilan. SIMPLE PAST TENSE (prosto prošlo vreme) Građenje prostog prošlog vremena zavisi od toga da li je glagol koji ga gradi pravilan ili nepravilan. 1) Kod pravilnih glagola, prosto prošlo vreme se gradi tako

More information

CJENIK APLIKACIJE CERAMIC PRO PROIZVODA STAKLO PLASTIKA AUTO LAK KOŽA I TEKSTIL ALU FELGE SVJETLA

CJENIK APLIKACIJE CERAMIC PRO PROIZVODA STAKLO PLASTIKA AUTO LAK KOŽA I TEKSTIL ALU FELGE SVJETLA KOŽA I TEKSTIL ALU FELGE CJENIK APLIKACIJE CERAMIC PRO PROIZVODA Radovi prije aplikacije: Prije nanošenja Ceramic Pro premaza površina vozila na koju se nanosi mora bi dovedena u korektno stanje. Proces

More information

Biznis scenario: sekcije pk * id_sekcije * naziv. projekti pk * id_projekta * naziv ꓳ profesor fk * id_sekcije

Biznis scenario: sekcije pk * id_sekcije * naziv. projekti pk * id_projekta * naziv ꓳ profesor fk * id_sekcije Biznis scenario: U školi postoje četiri sekcije sportska, dramska, likovna i novinarska. Svaka sekcija ima nekoliko aktuelnih projekata. Likovna ima četiri projekta. Za projekte Pikaso, Rubens i Rembrant

More information

Mogudnosti za prilagođavanje

Mogudnosti za prilagođavanje Mogudnosti za prilagođavanje Shaun Martin World Wildlife Fund, Inc. 2012 All rights reserved. Mogudnosti za prilagođavanje Za koje ste primere aktivnosti prilagođavanja čuli, pročitali, ili iskusili? Mogudnosti

More information

GUI Layout Manager-i. Bojan Tomić Branislav Vidojević

GUI Layout Manager-i. Bojan Tomić Branislav Vidojević GUI Layout Manager-i Bojan Tomić Branislav Vidojević Layout Manager-i ContentPane Centralni deo prozora Na njega se dodaju ostale komponente (dugmići, polja za unos...) To je objekat klase javax.swing.jpanel

More information

Četrnaesto predavanje. Hemija životne sredine I (T. Anđelković) 1

Četrnaesto predavanje. Hemija životne sredine I (T. Anđelković) 1 Četrnaesto predavanje Hemija životne sredine I (T. Anđelković) 1 CILJEVI PREDAVANJA ISHODI PREDAVANJA Boja vode Miris i ukus vode Mutnoća Provodljivost vode Temperatura vode ph vrednost Alkalitet Tvrdoća

More information

S j e v e r o v c i

S j e v e r o v c i VINSKE SUZE S j e v e r o v c i 2 0 0 5 Strana 2 SUZE Zbog isparavanja, a istovremeno manjeg dotura alkohola ka površini tečnosti, uz zid čaše vino postaje siromašnije u alkoholu tj postaje razvodnjenije.

More information

Podešavanje za eduroam ios

Podešavanje za eduroam ios Copyright by AMRES Ovo uputstvo se odnosi na Apple mobilne uređaje: ipad, iphone, ipod Touch. Konfiguracija podrazumeva podešavanja koja se vrše na računaru i podešavanja na mobilnom uređaju. Podešavanja

More information

AMRES eduroam update, CAT alat za kreiranje instalera za korisničke uređaje. Marko Eremija Sastanak administratora, Beograd,

AMRES eduroam update, CAT alat za kreiranje instalera za korisničke uređaje. Marko Eremija Sastanak administratora, Beograd, AMRES eduroam update, CAT alat za kreiranje instalera za korisničke uređaje Marko Eremija Sastanak administratora, Beograd, 12.12.2013. Sadržaj eduroam - uvod AMRES eduroam statistika Novine u okviru eduroam

More information

TRAJANJE AKCIJE ILI PRETHODNOG ISTEKA ZALIHA ZELENI ALAT

TRAJANJE AKCIJE ILI PRETHODNOG ISTEKA ZALIHA ZELENI ALAT TRAJANJE AKCIJE 16.01.2019-28.02.2019 ILI PRETHODNOG ISTEKA ZALIHA ZELENI ALAT Akcija sa poklonima Digitally signed by pki, pki, BOSCH, EMEA, BOSCH, EMEA, R, A, radivoje.stevanovic R, A, 2019.01.15 11:41:02

More information

BENCHMARKING HOSTELA

BENCHMARKING HOSTELA BENCHMARKING HOSTELA IZVJEŠTAJ ZA SVIBANJ. BENCHMARKING HOSTELA 1. DEFINIRANJE UZORKA Tablica 1. Struktura uzorka 1 BROJ HOSTELA BROJ KREVETA Ukupno 1016 643 1971 Regije Istra 2 227 Kvarner 4 5 245 991

More information

Bušilice nove generacije. ImpactDrill

Bušilice nove generacije. ImpactDrill NOVITET Bušilice nove generacije ImpactDrill Nove udarne bušilice od Bosch-a EasyImpact 550 EasyImpact 570 UniversalImpact 700 UniversalImpact 800 AdvancedImpact 900 Dostupna od 01.05.2017 2 Logika iza

More information

IZDAVANJE SERTIFIKATA NA WINDOWS 10 PLATFORMI

IZDAVANJE SERTIFIKATA NA WINDOWS 10 PLATFORMI IZDAVANJE SERTIFIKATA NA WINDOWS 10 PLATFORMI Za pomoć oko izdavanja sertifikata na Windows 10 operativnom sistemu možete se obratiti na e-mejl adresu esupport@eurobank.rs ili pozivom na telefonski broj

More information

UNIVERZITET U BEOGRADU RUDARSKO GEOLOŠKI FAKULTET DEPARTMAN ZA HIDROGEOLOGIJU ZBORNIK RADOVA. ZLATIBOR maj godine

UNIVERZITET U BEOGRADU RUDARSKO GEOLOŠKI FAKULTET DEPARTMAN ZA HIDROGEOLOGIJU ZBORNIK RADOVA. ZLATIBOR maj godine UNIVERZITETUBEOGRADU RUDARSKOGEOLOŠKIFAKULTET DEPARTMANZAHIDROGEOLOGIJU ZBORNIKRADOVA ZLATIBOR 1720.maj2012.godine XIVSRPSKISIMPOZIJUMOHIDROGEOLOGIJI ZBORNIKRADOVA IZDAVA: ZAIZDAVAA: TEHNIKIUREDNICI: TIRAŽ:

More information

NanoMedicinsko Inženjerstvo

NanoMedicinsko Inženjerstvo NanoMedicinsko Inženjerstvo LEKCIJA 2 HEMIJSKI ORJENTISANO NANOINŽNJERSTVO Osnovu hemijski orjentisanih nanotehnologije čini ćelija u kojoj se nalaze rastvarači, aktivne supstance, katalizatori, pasivne

More information

VODA ZA ŽIVOT: OSNOVE INTEGRALNOG UPRAVLJANJA VODNIM RESURSIMA

VODA ZA ŽIVOT: OSNOVE INTEGRALNOG UPRAVLJANJA VODNIM RESURSIMA Branko Vučijak Admir Ćerić Irem Silajdžić Sanda Midžić Kurtagić VODA ZA ŽIVOT: OSNOVE INTEGRALNOG UPRAVLJANJA VODNIM RESURSIMA izdanje na hrvatskom jeziku Sarajevo, 2011. Autori doc.dr. Branko Vučijak,

More information

ANALIZA PRIMJENE KOGENERACIJE SA ORGANSKIM RANKINOVIM CIKLUSOM NA BIOMASU U BOLNICAMA

ANALIZA PRIMJENE KOGENERACIJE SA ORGANSKIM RANKINOVIM CIKLUSOM NA BIOMASU U BOLNICAMA ANALIZA PRIMJENE KOGENERACIJE SA ORGANSKIM RANKINOVIM CIKLUSOM NA BIOMASU U BOLNICAMA Nihad HARBAŠ Samra PRAŠOVIĆ Azrudin HUSIKA Sadržaj ENERGIJSKI BILANSI DIMENZIONISANJE POSTROJENJA (ORC + VRŠNI KOTLOVI)

More information

ZBIRKA ZADATAKA IZ TEHNIČKIH MATERIJALA POGONSKE MATERIJE

ZBIRKA ZADATAKA IZ TEHNIČKIH MATERIJALA POGONSKE MATERIJE Univerzitet u Nišu, Mašinski fakultet u Nišu ZBIRKA ZADATAKA IZ TEHNIČKIH MATERIJALA POGONSKE MATERIJE Ljubica R. Ćojbašić Gordana M. Stefanović Mirko M. Stojiljković ZBIRKA ZADATAKA IZ TEHNIČKIH MATERIJALA

More information

Ulazne promenljive se nazivaju argumenti ili fiktivni parametri. Potprogram se poziva u okviru programa, kada se pri pozivu navode stvarni parametri.

Ulazne promenljive se nazivaju argumenti ili fiktivni parametri. Potprogram se poziva u okviru programa, kada se pri pozivu navode stvarni parametri. Potprogrami su delovi programa. Često se delovi koda ponavljaju u okviru nekog programa. Logično je da se ta grupa komandi izdvoji u potprogram, i da se po želji poziva u okviru programa tamo gde je potrebno.

More information

KAKO GA TVORIMO? Tvorimo ga tako, da glagol postavimo v preteklik (past simple): 1. GLAGOL BITI - WAS / WERE TRDILNA OBLIKA:

KAKO GA TVORIMO? Tvorimo ga tako, da glagol postavimo v preteklik (past simple): 1. GLAGOL BITI - WAS / WERE TRDILNA OBLIKA: Past simple uporabljamo, ko želimo opisati dogodke, ki so se zgodili v preteklosti. Dogodki so se zaključili v preteklosti in nič več ne trajajo. Dogodki so se zgodili enkrat in se ne ponavljajo, čas dogodkov

More information

Port Community System

Port Community System Port Community System Konferencija o jedinstvenom pomorskom sučelju i digitalizaciji u pomorskom prometu 17. Siječanj 2018. godine, Zagreb Darko Plećaš Voditelj Odsjeka IS-a 1 Sadržaj Razvoj lokalnog PCS

More information

RANI BOOKING TURSKA LJETO 2017

RANI BOOKING TURSKA LJETO 2017 PUTNIČKA AGENCIJA FIBULA AIR TRAVEL AGENCY D.O.O. UL. FERHADIJA 24; 71000 SARAJEVO; BIH TEL:033/232523; 033/570700; E-MAIL: INFO@FIBULA.BA; FIBULA@BIH.NET.BA; WEB: WWW.FIBULA.BA SUDSKI REGISTAR: UF/I-1769/02,

More information

OTAL Pumpa za pretakanje tečnosti

OTAL Pumpa za pretakanje tečnosti OTAL Pumpa za pretakanje tečnosti Pretače tečnost bezbedno, brzo i čisto, na ručni i nožni pogon, različiti modeli Program OTAL pumpi je prisutan na tržištu već 50 godina. Pumpe su poznate i cenjene zbog

More information

Uvod u relacione baze podataka

Uvod u relacione baze podataka Uvod u relacione baze podataka 25. novembar 2011. godine 7. čas SQL skalarne funkcije, operatori ANY (SOME) i ALL 1. Za svakog studenta izdvojiti ime i prezime i broj različitih ispita koje je pao (ako

More information

Idejno rješenje: Dubrovnik Vizualni identitet kandidature Dubrovnika za Europsku prijestolnicu kulture 2020.

Idejno rješenje: Dubrovnik Vizualni identitet kandidature Dubrovnika za Europsku prijestolnicu kulture 2020. Idejno rješenje: Dubrovnik 2020. Vizualni identitet kandidature Dubrovnika za Europsku prijestolnicu kulture 2020. vizualni identitet kandidature dubrovnika za europsku prijestolnicu kulture 2020. visual

More information

KAPACITET USB GB. Laserska gravura. po jednoj strani. Digitalna štampa, pun kolor, po jednoj strani USB GB 8 GB 16 GB.

KAPACITET USB GB. Laserska gravura. po jednoj strani. Digitalna štampa, pun kolor, po jednoj strani USB GB 8 GB 16 GB. 9.72 8.24 6.75 6.55 6.13 po 9.30 7.89 5.86 10.48 8.89 7.30 7.06 6.61 11.51 9.75 8.00 7.75 7.25 po 0.38 10.21 8.66 7.11 6.89 6.44 11.40 9.66 9.73 7.69 7.19 12.43 1 8.38 7.83 po 0.55 0.48 0.37 11.76 9.98

More information

TEHNO SISTEM d.o.o. PRODUCT CATALOGUE KATALOG PROIZVODA TOPLOSKUPLJAJUĆI KABLOVSKI PRIBOR HEAT-SHRINKABLE CABLE ACCESSORIES

TEHNO SISTEM d.o.o. PRODUCT CATALOGUE KATALOG PROIZVODA TOPLOSKUPLJAJUĆI KABLOVSKI PRIBOR HEAT-SHRINKABLE CABLE ACCESSORIES TOPOSKUPJAJUĆI KABOVSKI PRIBOR HEAT-SHRINKABE CABE ACCESSORIES KATAOG PROIZVODA PRODUCT CATAOGUE 8 TEHNO SISTEM d.o.o. NISKONAPONSKI TOPOSKUPJAJUĆI KABOVSKI PRIBOR TOPOSKUPJAJUĆE KABOVSKE SPOJNICE kv OW

More information

Otpremanje video snimka na YouTube

Otpremanje video snimka na YouTube Otpremanje video snimka na YouTube Korak br. 1 priprema snimka za otpremanje Da biste mogli da otpremite video snimak na YouTube, potrebno je da imate kreiran nalog na gmailu i da video snimak bude u nekom

More information

Nejednakosti s faktorijelima

Nejednakosti s faktorijelima Osječki matematički list 7007, 8 87 8 Nejedakosti s faktorijelima Ilija Ilišević Sažetak Opisae su tehike kako se mogu dokazati ejedakosti koje sadrže faktorijele Spomeute tehike su ilustrirae a izu zaimljivih

More information

Fizičko-hemijska i mikrobiološka ispravnost vode za piće u seoskim naseljima na teritoriji grada Požarevca

Fizičko-hemijska i mikrobiološka ispravnost vode za piće u seoskim naseljima na teritoriji grada Požarevca UNIVERZITET U BEOGRADU POLJOPRIVREDNI FAKULTET Slađana S. Milojković, dipl.ing.prehrambene tehnologije Fizičko-hemijska i mikrobiološka ispravnost vode za piće u seoskim naseljima na teritoriji grada Požarevca

More information

DANI BRANIMIRA GUŠICA - novi prilozi poznavanju prirodoslovlja otoka Mljeta. Hotel ODISEJ, POMENA, otok Mljet, listopad 2010.

DANI BRANIMIRA GUŠICA - novi prilozi poznavanju prirodoslovlja otoka Mljeta. Hotel ODISEJ, POMENA, otok Mljet, listopad 2010. DANI BRANIMIRA GUŠICA - novi prilozi poznavanju prirodoslovlja otoka Mljeta Hotel ODISEJ, POMENA, otok Mljet, 03. - 07. listopad 2010. ZBORNIK SAŽETAKA Geološki lokalitet i poucne staze u Nacionalnom parku

More information

TOPLOTNA PUMPA I NJENA PRIMENA. Dr Milorad Bojic, red. prof Mašinski fakultet u Kragujevcu Univerzitet u Kragujevcu

TOPLOTNA PUMPA I NJENA PRIMENA. Dr Milorad Bojic, red. prof Mašinski fakultet u Kragujevcu Univerzitet u Kragujevcu TOPLOTNA PUMPA I NJENA PRIMENA Dr Milorad Bojic, red. prof Mašinski fakultet u Kragujevcu Univerzitet u Kragujevcu TOPLOTNA PUMPA I NJENA PRIMENA 1.UVOD, ZAŠTO, ŠTA?? 2. ŠTA JE TO TOPLOTNA PUMPA? (15 min)

More information

47. Međunarodni Kongres KGH

47. Međunarodni Kongres KGH 47. Međunarodni Kongres KGH PRIMER DOBRE INŽENJERSKE PRAKSE PRI REKONSTRUKCIJI SISTEMA KLIMATIZACIJE I VENTILACIJE BIOSKOPA FONTANA NA NOVOM BEOGRADU Nebojša Žakula, Dipl.-Ing. nzakula@gmail.com 1 Tržni

More information

DEFINISANJE TURISTIČKE TRAŽNJE

DEFINISANJE TURISTIČKE TRAŽNJE DEFINISANJE TURISTIČKE TRAŽNJE Tražnja se može definisati kao spremnost kupaca da pri različitom nivou cena kupuju različite količine jedne robe na određenom tržištu i u određenom vremenu (Veselinović

More information

PROIZVODNJA ČELIKA PART 5

PROIZVODNJA ČELIKA PART 5 ..: Proizvodnja gvožďa i čelika..: Rude željeza..: Proizvodnja sirovog željeza, Visoka peć..: Hemijski procesi kod proizvodnje čelika..: Postupci kod proizvodnje čelika..: Bessemer, 1856...: BOH, 1867...:

More information

CJENOVNIK KABLOVSKA TV DIGITALNA TV INTERNET USLUGE

CJENOVNIK KABLOVSKA TV DIGITALNA TV INTERNET USLUGE CJENOVNIK KABLOVSKA TV Za zasnivanje pretplatničkog odnosa za korištenje usluga kablovske televizije potrebno je da je tehnički izvodljivo (mogude) priključenje na mrežu Kablovskih televizija HS i HKBnet

More information

ENR 1.4 OPIS I KLASIFIKACIJA VAZDUŠNOG PROSTORA U KOME SE PRUŽAJU ATS USLUGE ENR 1.4 ATS AIRSPACE CLASSIFICATION AND DESCRIPTION

ENR 1.4 OPIS I KLASIFIKACIJA VAZDUŠNOG PROSTORA U KOME SE PRUŽAJU ATS USLUGE ENR 1.4 ATS AIRSPACE CLASSIFICATION AND DESCRIPTION VFR AIP Srbija / Crna Gora ENR 1.4 1 ENR 1.4 OPIS I KLASIFIKACIJA VAZDUŠNOG PROSTORA U KOME SE PRUŽAJU ATS USLUGE ENR 1.4 ATS AIRSPACE CLASSIFICATION AND DESCRIPTION 1. KLASIFIKACIJA VAZDUŠNOG PROSTORA

More information

Automatske Maske za zavarivanje. Stella, black carbon. chain and skull. clown. blue carbon

Automatske Maske za zavarivanje. Stella, black carbon. chain and skull. clown. blue carbon Automatske Maske za zavarivanje Stella Podešavanje DIN: 9-13 Brzina senzora: 1/30.000s Vidno polje : 98x55mm Četiri optička senzora Napajanje : Solarne ćelije + dve litijumske neizmenjive baterije. Vek

More information

Praćenje kvaliteta rijeke Vrbanje od godine vrši Institut za vode iz Bijeljine po nalogu Agencije za vode oblasnog riječnog sliva Save.

Praćenje kvaliteta rijeke Vrbanje od godine vrši Institut za vode iz Bijeljine po nalogu Agencije za vode oblasnog riječnog sliva Save. LIVING NERETVA, TOWARDS EU STANDARDS IN THE NERETVA RIVER BASIN (BiH) Dragana Đokić, dipl.hemičar Trebinje, 25.-26. 26. 05.2009 Praćenje kvaliteta rijeke Vrbanje od 2000. godine vrši Institut za vode iz

More information

СТРУКТУРА СТАНДАРДА СИСТЕМАМЕНАЏМЕНТАКВАЛИТЕТОМ

СТРУКТУРА СТАНДАРДА СИСТЕМАМЕНАЏМЕНТАКВАЛИТЕТОМ 1 СТРУКТУРА СТАНДАРДА СИСТЕМАМЕНАЏМЕНТАКВАЛИТЕТОМ 2 ПРИНЦИПИ МЕНАЏМЕНТА КВАЛИТЕТОМ 3 ПРИНЦИПИ МЕНАЏМЕНТА КВАЛИТЕТОМ 4 ПРИНЦИПИ МЕНАЏМЕНТА КВАЛИТЕТОМ Edwards Deming Не морате то чинити, преживљавање фирми

More information

1.7 Predstavljanje negativnih brojeva u binarnom sistemu

1.7 Predstavljanje negativnih brojeva u binarnom sistemu .7 Predstavljanje negativnih brojeva u binarnom sistemu U decimalnom brojnom sistemu pozitivni brojevi se predstavljaju znakom + napisanim ispred cifara koje definišu apsolutnu vrednost broja, odnosno

More information

Bear management in Croatia

Bear management in Croatia Bear management in Croatia Djuro Huber Josip Kusak Aleksandra Majić-Skrbinšek Improving coexistence of large carnivores and agriculture in S. Europe Gorski kotar Slavonija Lika Dalmatia Land & islands

More information

PRIMANJE I ODAVANJE VODE. Difuzija, osmoza i imbibicija

PRIMANJE I ODAVANJE VODE. Difuzija, osmoza i imbibicija PRIMANJE I ODAVANJE VODE Difuzija, osmoza i imbibicija Difuzija To je neto kretanje čestica sa mesta sa visokom koncentracijom ka mestu sa niskom koncentracijom. U ravnotežnom stanju koncentracija čestica

More information

WELLNESS & SPA YOUR SERENITY IS OUR PRIORITY. VAŠ MIR JE NAŠ PRIORITET!

WELLNESS & SPA YOUR SERENITY IS OUR PRIORITY. VAŠ MIR JE NAŠ PRIORITET! WELLNESS & SPA YOUR SERENITY IS OUR PRIORITY. VAŠ MIR JE NAŠ PRIORITET! WELLNESS & SPA DNEVNA KARTA DAILY TICKET 35 BAM / 3h / person RADNO VRIJEME OPENING HOURS 08:00-21:00 Besplatno za djecu do 6 godina

More information

MONITORING I ZAŠTITA VODNIH RESURSA U SISTEMU KVALITETA

MONITORING I ZAŠTITA VODNIH RESURSA U SISTEMU KVALITETA MONITORING I ZAŠTITA VODNIH RESURSA U SISTEMU KVALITETA Student Ana Kalajdžić 1, student Ružica Rakić 2, student Almedina Dolovac 3 1-Prirodno-matematički fakultet Tuzla, 2- Fakultet za menadžment Zaječar

More information

STRUKTURNO KABLIRANJE

STRUKTURNO KABLIRANJE STRUKTURNO KABLIRANJE Sistematski pristup kabliranju Kreiranje hijerarhijski organizirane kabelske infrastrukture Za strukturno kabliranje potrebno je ispuniti: Generalnost ožičenja Zasidenost radnog područja

More information

PROJEKTNI PRORAČUN 1

PROJEKTNI PRORAČUN 1 PROJEKTNI PRORAČUN 1 Programski period 2014. 2020. Kategorije troškova Pojednostavlj ene opcije troškova (flat rate, lump sum) Radni paketi Pripremni troškovi, troškovi zatvaranja projekta Stope financiranja

More information

Eduroam O Eduroam servisu edu roam Uputstvo za podešavanje Eduroam konekcije NAPOMENA: Microsoft Windows XP Change advanced settings

Eduroam O Eduroam servisu edu roam Uputstvo za podešavanje Eduroam konekcije NAPOMENA: Microsoft Windows XP Change advanced settings Eduroam O Eduroam servisu Eduroam - educational roaming je besplatan servis za pristup Internetu. Svojim korisnicima omogućava bezbedan, brz i jednostavan pristup Internetu širom sveta, bez potrebe za

More information

- Italy. UNIVERZALNA STANICA ZA ZAVARIVANJE, SPOTER - sa pneumatskim pištoljem sa kontrolnom jedinicom TE95-10 KVA - šifra 3450

- Italy. UNIVERZALNA STANICA ZA ZAVARIVANJE, SPOTER - sa pneumatskim pištoljem sa kontrolnom jedinicom TE95-10 KVA - šifra 3450 - Italy UNIVERZALNA STANICA ZA ZAVARIVANJE, SPOTER - sa pneumatskim pištoljem sa kontrolnom jedinicom TE95-10 KVA - šifra 3450 ALATISTHERM D.O.O Koče Kapetana 25 35230 Ćuprija, Srbija Tel/fax : + 381 (0)

More information

24th International FIG Congress

24th International FIG Congress Conferences and Exhibitions KiG 2010, 13 24th International FIG Congress Sydney, April 11 16, 2010 116 The largest congress of the International Federation of Surveyors (FIG) was held in Sydney, Australia,

More information

Analiza prostorne distribucije padavina u Vojvodini ( )

Analiza prostorne distribucije padavina u Vojvodini ( ) UNIVERZITET U NOVOM SADU PRIRODNO-MATEMATIČKI FAKULTET DEPARTMAN ZA FIZIKU Analiza prostorne distribucije padavina u Vojvodini (11-12) - master rad - Mentor: prof. dr. Darko Kapor prof. dr. Branislava

More information

ECONOMIC EVALUATION OF TOBACCO VARIETIES OF TOBACCO TYPE PRILEP EKONOMSKO OCJENIVANJE SORTE DUHANA TIPA PRILEP

ECONOMIC EVALUATION OF TOBACCO VARIETIES OF TOBACCO TYPE PRILEP EKONOMSKO OCJENIVANJE SORTE DUHANA TIPA PRILEP ECONOMIC EVALUATION OF TOBACCO VARIETIES OF TOBACCO TYPE PRILEP EKONOMSKO OCJENIVANJE SORTE DUHANA TIPA PRILEP M. Mitreski, A. Korubin-Aleksoska, J. Trajkoski, R. Mavroski ABSTRACT In general every agricultural

More information

HEMIJA U SRPSKIM ČASOPISIMA U DRUGOJ POLOVINI XIX VEKA

HEMIJA U SRPSKIM ČASOPISIMA U DRUGOJ POLOVINI XIX VEKA STANKO M. CVJETIĆANIN 1 RUŽA J. HALAŠI 2 TIBOR J. HALAŠI 2 JASNA M. ADAMOV 2 1 Pedagoški fakultet, Sombor 2 Prirodno-matematički fakultet, Novi Sad STRUČNI RAD UDK 54(051)(497.11) 18 DOI: 10.2298/HEMIND0805305C

More information

Tutorijal za Štefice za upload slika na forum.

Tutorijal za Štefice za upload slika na forum. Tutorijal za Štefice za upload slika na forum. Postoje dvije jednostavne metode za upload slika na forum. Prva metoda: Otvoriti nova tema ili odgovori ili citiraj već prema želji. U donjem dijelu obrasca

More information

KABUPLAST, AGROPLAST, AGROSIL 2500

KABUPLAST, AGROPLAST, AGROSIL 2500 KABUPLAST, AGROPLAST, AGROSIL 2500 kabuplast - dvoslojne rebraste cijevi iz polietilena visoke gustoće (PEHD) za kabelsku zaštitu - proizvedene u skladu sa ÖVE/ÖNORM EN 61386-24:2011 - stijenka izvana

More information

DC MILIAMPERSKA MERNA KLJESTA,Procesna merna kljesta KEW KYORITSU ELECTRICAL INSTRUMENTS WORKS, LTD. All rights reserved.

DC MILIAMPERSKA MERNA KLJESTA,Procesna merna kljesta KEW KYORITSU ELECTRICAL INSTRUMENTS WORKS, LTD. All rights reserved. DC MILIAMPERSKA MERNA KLJESTA,Procesna merna kljesta KEW 2500 KYORITSU ELECTRICAL INSTRUMENTS WORKS,LTD Funkcije DC Miliamperska Procesna merna kljesta Kew2500 Za merenja nivoa signala (od 4 do 20mA) bez

More information

Possibility of Increasing Volume, Structure of Production and use of Domestic Wheat Seed in Agriculture of the Republic of Srpska

Possibility of Increasing Volume, Structure of Production and use of Domestic Wheat Seed in Agriculture of the Republic of Srpska Original scientific paper Originalan naučni rad UDK: 633.11:572.21/.22(497.6RS) DOI: 10.7251/AGREN1204645M Possibility of Increasing Volume, Structure of Production and use of Domestic Wheat Seed in Agriculture

More information

Mogućnosti iskorišćenja otpadne toplote iz fabrike sumporne kiseline

Mogućnosti iskorišćenja otpadne toplote iz fabrike sumporne kiseline MILOŠ B. RAJKOVIĆ 1, ČASLAV M. LAČNJEVAC 1 DRAGAN V. TOŠKOVIĆ 2, DUŠAN D. STANOJEVIĆ 2 Stručni rad UDC:661.25.002.012.32=861 Mogućnosti iskorišćenja otpadne toplote iz fabrike sumporne kiseline Sumporna

More information

CRNA GORA

CRNA GORA HOTEL PARK 4* POLOŽAJ: uz more u Boki kotorskoj, 12 km od Herceg-Novog. SADRŽAJI: 252 sobe, recepcija, bar, restoran, besplatno parkiralište, unutarnji i vanjski bazen s terasom za sunčanje, fitnes i SPA

More information

Mleko i proizvodi od mleka Vodič o uzorkovanju. Definisana procedura Reprezentativni uzorak Ne narušiti integritet uzorka Specifičnost SIR!

Mleko i proizvodi od mleka Vodič o uzorkovanju. Definisana procedura Reprezentativni uzorak Ne narušiti integritet uzorka Specifičnost SIR! ISO 707/IDF 50: 2008 Mleko i proizvodi od mleka Vodič o uzorkovanju Definisana procedura Reprezentativni uzorak Ne narušiti integritet uzorka Specifičnost SIR! Nesigurnost uzorkovanja heterogenost uzorka,

More information

TRENING I RAZVOJ VEŽBE 4 JELENA ANĐELKOVIĆ LABROVIĆ

TRENING I RAZVOJ VEŽBE 4 JELENA ANĐELKOVIĆ LABROVIĆ TRENING I RAZVOJ VEŽBE 4 JELENA ANĐELKOVIĆ LABROVIĆ DIZAJN TRENINGA Model trening procesa FAZA DIZAJNA CILJEVI TRENINGA Vrste ciljeva treninga 1. Ciljevi učesnika u treningu 2. Ciljevi učenja Opisuju željene

More information

Uzroci zagađivanja životne sredine

Uzroci zagađivanja životne sredine DRAGAN S. VESELINOVIĆ* Univerzitet U Beogradu, Fakultet za fizičku hemiju, Beograd, Srbija Pregledni rad ISSN 0351-9465, E-ISSN 2466-2585 UDC:504.75.03/.06 doi: 10.5937/ZasMat1504387V Zastita Materijala

More information

Struktura indeksa: B-stablo. ls/swd/btree/btree.html

Struktura indeksa: B-stablo.   ls/swd/btree/btree.html Struktura indeksa: B-stablo http://cis.stvincent.edu/html/tutoria ls/swd/btree/btree.html Uvod ISAM (Index-Sequential Access Method, IBM sredina 60-tih godina 20. veka) Nedostaci: sekvencijalno pretraživanje

More information

STRUČNA PRAKSA B-PRO TEMA 13

STRUČNA PRAKSA B-PRO TEMA 13 MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Katedra za proizvodno mašinstvo STRUČNA PRAKSA B-PRO TEMA 13 MONTAŽA I SISTEM KVALITETA MONTAŽA Kratak opis montže i ispitivanja gotovog proizvoda. Dati izgled i sadržaj tehnološkog

More information

Plazma - otkriće i pojam

Plazma - otkriće i pojam Plazma - otkriće i pojam Praktično celokupna materija na Zemlji postoji u tri agregatna stanja: čvrstom, tečnom i gasovitom. Majkl Faradej 1 iznosi, međutim, 1816. g. (tada je imao 24 godine), pretpostavku

More information

OSNOVI UPRAVLJANJA PODRŠKE

OSNOVI UPRAVLJANJA PODRŠKE Univerzitet u Novom Sadu Prirodno matematički fakultet Departman za hemiju, biohemiju izaštituživotnesredine Udruženje za unapređenjeđ zaštite ši životne sredine Novi Sad OSNOVI UPRAVLJANJA OTPADNIM VODAMA

More information

PRIMENA HEGEMONIJE U REŠAVANJU MEĐUNARODNIH SPOROVA OKO RESURSA PIJAĆE VODE

PRIMENA HEGEMONIJE U REŠAVANJU MEĐUNARODNIH SPOROVA OKO RESURSA PIJAĆE VODE Gavrilo OSTOJIĆ i Marija BLAGOJEVIĆ 1 UDK: 341.24:628.1.033 Biblid 0025-8555, 63(2011) Vol. LXIII, br. 3, str. 359 391 Izvorni naučni rad Septembar 2011. DOI: 10.2298/MEDJP1103359O PRIMENA HEGEMONIJE U

More information

SPECIJALNO IZDANJE ČASOPISA RUDARSKI RADOVI 2008/1-1 SA TEMOM

SPECIJALNO IZDANJE ČASOPISA RUDARSKI RADOVI 2008/1-1 SA TEMOM SPECIJALNO IZDANJE ČASOPISA RUDARSKI RADOVI 2008/1-1 SA TEMOM ODVODNJAVANJE U RUDARSTVU Autor: Dr Mirko Ivković, dipl.inž.rud. Recenzenti: Dr Miroslav Ignjatović Dr Milenko Ljubojev 1 ČITAOCIMA ČASOPISA

More information

POTRAGA ZA ŽIVOTOM U KOSMOSU

POTRAGA ZA ŽIVOTOM U KOSMOSU POTRAGA ZA ŽIVOTOM U KOSMOSU seminarski rad iz astrofizike Teodora Žižak 1 Uvod Slika 1: Zemlja snimljena sa Međunarodne svemirske stanice, [31] Procenjuje se da na Zemlji živi oko 14 miliona različitih

More information

Croatian Automobile Club: Contribution to road safety in the Republic of Croatia

Croatian Automobile Club: Contribution to road safety in the Republic of Croatia Croatian Automobile Club: Contribution to road safety in the Republic of Croatia DRTD 2018, Ljubljana, 5th December 2018 Mr.sc.Krešimir Viduka, Head of Road Traffic Safety Office Republic of Croatia Roads

More information

UTICAJ FILTRATA IZ DEPONIJA NA ZAGAĐIVANJE ŽIVOTNE SREDINE SA POSEBNIM OSVRTOM NA ZAGAĐIVANJE VODA

UTICAJ FILTRATA IZ DEPONIJA NA ZAGAĐIVANJE ŽIVOTNE SREDINE SA POSEBNIM OSVRTOM NA ZAGAĐIVANJE VODA UTICAJ FILTRATA IZ DEPONIJA NA ZAGAĐIVANJE ŽIVOTNE SREDINE SA POSEBNIM OSVRTOM NA ZAGAĐIVANJE VODA Ivan A. Gržetić Rudarsko-geološki fakultet, Univerzitet u Beogradu, Đušina 7, 11000 Beograd (1996) IZVOD

More information

WWF. Jahorina

WWF. Jahorina WWF For an introduction Jahorina 23.2.2009 What WWF is World Wide Fund for Nature (formerly World Wildlife Fund) In the US still World Wildlife Fund The World s leading independent conservation organisation

More information

Kvalitet vode kao jedan od mogućih uzročnika korozije u termoenergetskim postrojenjima

Kvalitet vode kao jedan od mogućih uzročnika korozije u termoenergetskim postrojenjima ANTO S. GAJIĆ 1, MILORAD V. TOMIĆ 2, LJUBICA J. PAVLOVIĆ 3, MIOMIR G. PAVLOVIĆ 2 Originalni naučni rad UDC:620.193.2:620.48 Kvalitet vode kao jedan od mogućih uzročnika korozije u termoenergetskim postrojenjima

More information

Određivanje farmaceutskih preparata u površinskim vodama metodom HPLC/MS

Određivanje farmaceutskih preparata u površinskim vodama metodom HPLC/MS Univerzitet u Nišu Prirodno-matematički fakultet Departman za hemiju Određivanje farmaceutskih preparata u površinskim vodama metodom HPLC/MS -Master rad- Mentor: Prof. dr Tatjana Anđelković Kandidat:

More information

PŠENICA I TEŠKI METALI

PŠENICA I TEŠKI METALI DOI: 10.7251/JEPM1204085R UDK: 546.3 Pregledni rad PŠENICA I TEŠKI METALI Miloš Rajković 1, Mirjana Stojanović 2, Đorđe Glamočlija 1, Dragan Tošković 3, Violeta Miletić 4, Violeta Stefanović 5, Časlav

More information

CATALOGUE KATALOG. Naslovna fotografija / Cover page photo: Imre Szabo FLOWERS CVEĆE

CATALOGUE KATALOG. Naslovna fotografija / Cover page photo: Imre Szabo FLOWERS CVEĆE CATALOGUE KATALOG Naslovna fotografija / Cover page photo: Imre Szabo FLOWERS CVEĆE O NAMA Poljoprivredno gazdinstvo Stevanović je porodični posao koji je počeo sa radom 2002. godine. Osnovna delatnost

More information

elović Prirodno matematički fakultet, Odsek za hemiju, Laboratorija za industrijsku i primenjenu hemiju, Niš, Srbija

elović Prirodno matematički fakultet, Odsek za hemiju, Laboratorija za industrijsku i primenjenu hemiju, Niš, Srbija Stručni rad UD 677.027 : 677.07 : 677.494.674 = 111 ISPITIVANJE UTIAJA ph VREDNOSTI NA KOLIČINU INU OJE SINTEN LAU P-GL NANESENE NA POLIESTARSKI MATERIJAL Milena Miljković, Milovan Purenović, Sonja Ranđelovi

More information

ANALIZA PRIKUPLJENIH PODATAKA O KVALITETU ZRAKA NA PODRUČJU OPĆINE LUKAVAC ( ZA PERIOD OD DO GOD.)

ANALIZA PRIKUPLJENIH PODATAKA O KVALITETU ZRAKA NA PODRUČJU OPĆINE LUKAVAC ( ZA PERIOD OD DO GOD.) Bosna i Hercegovina Federacija Bosne i Hercegovine Tuzlanski kanton Ministarstvo prostornog uređenja i zaštite okolice ANALIZA PRIKUPLJENIH PODATAKA O KVALITETU ZRAKA NA PODRUČJU OPĆINE LUKAVAC ( ZA PERIOD

More information

Donosnost zavarovanj v omejeni izdaji

Donosnost zavarovanj v omejeni izdaji Donosnost zavarovanj v omejeni izdaji informacije za stranke, ki investirajo v enega izmed produktov v omejeni izdaji ter kratek opis vsakega posameznega produkta na dan 31.03.2014. Omejena izdaja Simfonija

More information

UTICAJ POLJOPRIVREDE NA ŽIVOTNU SREDINU 1. Rezime

UTICAJ POLJOPRIVREDE NA ŽIVOTNU SREDINU 1. Rezime UDK 504:631 502:631 UTICAJ POLJOPRIVREDE NA ŽIVOTNU SREDINU 1 Dušan Kovačević 2, Branka Lazić 3, Vesna Milić 4 Rezime Dugoročni cilj održive poljoprivrede je da obezbedi dovoljno stabilnu proizvodnju kvalitetne

More information

PRIMENA GEOGRAFSKOG INFORMACIONOG SISTEMA U PROCENI EKOLOŠKE BEZBEDNOSTI

PRIMENA GEOGRAFSKOG INFORMACIONOG SISTEMA U PROCENI EKOLOŠKE BEZBEDNOSTI PRIMENA GEOGRAFSKOG INFORMACIONOG SISTEMA U PROCENI EKOLOŠKE BEZBEDNOSTI Dr sci. Uroš Rakić Mr sci. med. Branislava Matić Dr sci. med. Dragana Jovanović Institut za javno zdravlje Srbije Dr Milan Jovanović

More information

KVALITET VODE U AKUMULACIJI BARJE PETNAEST GODINA NAKON FORMIRANJA I NULTOG ISPITIVANJA

KVALITET VODE U AKUMULACIJI BARJE PETNAEST GODINA NAKON FORMIRANJA I NULTOG ISPITIVANJA UDK: 627.81/551.482.214 Pregledni nauni rad KALTET ODE U AKUMULACJ BARJE PETNAEST GODNA NAKON FORMRANJA NULTOG SPTANJA ioleta. CBUL 1), Lidija J. STAMENKO 1), Jelena M. LUKO 2), Novica M. STALETO 1), Ljiljana

More information

PRORAČUN INFILTRACIJE VODE U NEZASIĆENO ZEMLJIŠTE

PRORAČUN INFILTRACIJE VODE U NEZASIĆENO ZEMLJIŠTE UDK: 631.432 Originalni naučni rad PRORAČUN INFILTRACIJE VODE U NEZASIĆENO ZEMLJIŠTE Mr Vesna ĐUKIĆ, dipl.građ.inž. Šumarski fakultet, Beograd REZIME: Predmet ovog rada je modeliranje procesa infiltracije

More information

Uticaj obnovljivih izvora energije na dinamičko tarifiranje u realnom vremenu

Uticaj obnovljivih izvora energije na dinamičko tarifiranje u realnom vremenu INFOTEH-JAHORINA Vol. 14, March 2015. Uticaj obnovljivih izvora energije na dinamičko tarifiranje u realnom vremenu Dimitrije Kotur, Goran Dobrić, Nikola Rajaković Univerzitet u Beogradu, Elektrotehnički

More information

Rezultat projekta TR 20131A ( ) Tehničko rešenje M 81

Rezultat projekta TR 20131A ( ) Tehničko rešenje M 81 Rezultat projekta TR 20131A (2008-2010) Tehničko rešenje M 81 Naziv:»PROIZVODNI MOBILNI BIOREAKTOR I DOBIJANJE BIOMASE MIKROORGANIZAMA ZA BIOREMEDIJACIJU«Autori: Miroslav M. Vrvić, Gordana Gojgić-Cvijović,

More information

Klasterizacija. NIKOLA MILIKIĆ URL:

Klasterizacija. NIKOLA MILIKIĆ   URL: Klasterizacija NIKOLA MILIKIĆ EMAIL: nikola.milikic@fon.bg.ac.rs URL: http://nikola.milikic.info Klasterizacija Klasterizacija (eng. Clustering) spada u grupu tehnika nenadgledanog učenja i omogućava grupisanje

More information

NAUČ NI Č LANCI POREĐENJE SNAGE ZA JEDNU I DVE KONTRAROTIRAJUĆE HIDRO TURBINE U VENTURIJEVOJ CEVI DRUGI DEO

NAUČ NI Č LANCI POREĐENJE SNAGE ZA JEDNU I DVE KONTRAROTIRAJUĆE HIDRO TURBINE U VENTURIJEVOJ CEVI DRUGI DEO NAUČ NI Č LANCI POREĐENJE SNAGE ZA JEDNU I DVE KONTRAROTIRAJUĆE HIDRO TURBINE U VENTURIJEVOJ CEVI DRUGI DEO Kozić S. Mirko, Vojnotehnički institut Sektor za vazduhoplove, Beograd Sažetak: U prvom delu

More information

JU OŠ Prva sanska škola Sanski Most Tel: 037/ Fax:037/ ID br

JU OŠ Prva sanska škola Sanski Most Tel: 037/ Fax:037/ ID br Općina Sedmica obilježavanja ljudskih prava ( 05.12. 10.12.2016.godine ) Analiza aktivnosti Sedmica ljudskih prava u našoj školi obilježena je kroz nekoliko aktivnosti a u organizaciji i realizaciji članova

More information

Dvadeset pitanja i odgovora u vezi ozonskog omotača (ažurirano 2006.)

Dvadeset pitanja i odgovora u vezi ozonskog omotača (ažurirano 2006.) Dvadeset pitanja i odgovora u vezi ozonskog omotača (ažurirano 2006.) Originalni naslov brošure / Original title of the brochure: TWENTY QUESTIONS AND ANSWERS ABOUT THE OZONE LAYER: 2006 UPDATE Izdavač

More information

CATALOGUE KATALOG FLOWERS CVEĆE

CATALOGUE KATALOG FLOWERS CVEĆE CATALOGUE KATALOG FLOWERS CVEĆE O NAMA Poljoprivredno gazdinstvo Stevanović je porodični posao koji je počeo sa radom 2002. godine. Osnovna delatnost gazdinstva je proizvodnja cveća. Plastenici pokrivaju

More information

STABLA ODLUČIVANJA. Jelena Jovanovic. Web:

STABLA ODLUČIVANJA. Jelena Jovanovic.   Web: STABLA ODLUČIVANJA Jelena Jovanovic Email: jeljov@gmail.com Web: http://jelenajovanovic.net 2 Zahvalnica: Ovi slajdovi su bazirani na materijalima pripremljenim za kurs Applied Modern Statistical Learning

More information

49th International HVAC&R Congress Belgrade 2018

49th International HVAC&R Congress Belgrade 2018 49th International HVAC&R Congress Belgrade 2018 Multifunkcionalne toplotne pumpe voda-voda koje jednovremeno ali nezavisno zadovoljavaju potrebe za grejanjem STV i zahteve za grejanjem ili hlađenjem objekta

More information

TRETMAN OTPADNIH VODA

TRETMAN OTPADNIH VODA TRETMAN OTPADNIH VODA Ranđel N. Kitanović a, Vanja M. Šušteršič b a Univerzitet odbrane u Beogradu, Vojna akademija, Odeljenje logistike, Beograd b Fakultet inženjerskih nauka, Kragujevac Sažetak: Kvalitet

More information

UTICAJ KVALITETA VODE NA POUZDANOST RADA KOTLOVSKIH POSTROJENJA

UTICAJ KVALITETA VODE NA POUZDANOST RADA KOTLOVSKIH POSTROJENJA ANTO S. GAJIĆ 1 MILORAD V. TOMIĆ 2 LJUBICA J. PAVLOVIĆ 3 MIOMIR G. PAVLOVIĆ 2 1 Rudnik i termoelektrana Ugljevik, RiTE, R. Srpska 2 Tehnološki fakultet Zvornik, Univerzitet u Istočnom Sarajevu, Zvornik,

More information

UTICAJ KVALITETA VODE NA POUZDANOST RADA KOTLOVSKIH POSTROJENJA

UTICAJ KVALITETA VODE NA POUZDANOST RADA KOTLOVSKIH POSTROJENJA Predlog kategorije rada: STRUČNI UTICAJ KVALITETA VODE NA POUZDANOST RADA KOTLOVSKIH POSTROJENJA Anto S. Gajić 1, Milorad V. Tomić 2, Ljubica J. Pavlović 3, Miomir G. Pavlović 2 1 Rudnik i termoelektrana

More information

ISPITIVANJE KVALITETA VODE

ISPITIVANJE KVALITETA VODE ISPITIVANJE KVALITETA VODE 1 Gde se sve koristi voda u farmaceutskoj industriji? 1. Ekscipijens (za izradu farmaceutskih preparata) 3. Tokom procesa sinteze 4. Tokom procesa proizvodnje finalnog proizvoda

More information

PROMENA SNAGE KONVENCIONALNE TERMOELEKTRANE U ZAVISNOSTI OD LOKALNIH KLIMATSKIH FAKTORA

PROMENA SNAGE KONVENCIONALNE TERMOELEKTRANE U ZAVISNOSTI OD LOKALNIH KLIMATSKIH FAKTORA PROMENA SNAGE KONVENCIONALNE TERMOELEKTRANE U ZAVISNOSTI OD LOKALNIH KLIMATSKIH FAKTORA COAL-FIRED POWER PLANT POWER OUTPUT VARIATION DUE TO LOCAL WEATHER CONDITIONS dr Slobodan V. Laković, mr Mirjana

More information

NIS PETROL. Uputstvo za deaktiviranje/aktiviranje stranice Veleprodajnog cenovnika na sajtu NIS Petrol-a

NIS PETROL. Uputstvo za deaktiviranje/aktiviranje stranice Veleprodajnog cenovnika na sajtu NIS Petrol-a NIS PETROL Uputstvo za deaktiviranje/aktiviranje stranice Veleprodajnog cenovnika na sajtu NIS Petrol-a Beograd, 2018. Copyright Belit Sadržaj Disable... 2 Komentar na PHP kod... 4 Prava pristupa... 6

More information

MINISTRY OF THE SEA, TRANSPORT AND INFRASTRUCTURE

MINISTRY OF THE SEA, TRANSPORT AND INFRASTRUCTURE MINISTRY OF THE SEA, TRANSPORT AND INFRASTRUCTURE 3309 Pursuant to Article 1021 paragraph 3 subparagraph 5 of the Maritime Code ("Official Gazette" No. 181/04 and 76/07) the Minister of the Sea, Transport

More information

RAZLIČITE TEHNOLOGIJE SOLARNIH ELEKTRANA I MOGUĆNOST NJIHOVE PRIMENE U SRBIJI MILOŠ MITROVIĆ, TOMO MARTINOVIĆ, GORAN VUKOJEVIĆ PARSONS BRINCKERHOFF

RAZLIČITE TEHNOLOGIJE SOLARNIH ELEKTRANA I MOGUĆNOST NJIHOVE PRIMENE U SRBIJI MILOŠ MITROVIĆ, TOMO MARTINOVIĆ, GORAN VUKOJEVIĆ PARSONS BRINCKERHOFF Prikazivanje radova za savetovanja i simpozijume format 21x29,7cm/A4 prema SRPS ISO 353 (za štampu) RAZLIČITE TEHNOLOGIJE SOLARNIH ELEKTRANA I MOGUĆNOST NJIHOVE PRIMENE U SRBIJI MILOŠ MITROVIĆ, TOMO MARTINOVIĆ,

More information