Analiza për industrinë e lëngjeve të frutave
|
|
- Ella Bernadette McCarthy
- 5 years ago
- Views:
Transcription
1 Analiza për industrinë e lëngjeve të frutave MAJ 2016
2 2 1. Hyrje Sektori i pemëve të imta (mjedër, manaferrë dhe dredhëz) dhe sektori i pemëve frutore (mollë, kumbull, vishnje, dardhë) janë ndër sektorët me kapacitetin më të lartë të prodhimit në vend. Mirëpo, kompanitë kosovare, përveç prodhimit primar të frutave, nuk po arrijnë që mjaftueshëm të investojnë në makinerinë e përpunimit të tyre si lëngje, koncentrat të frutave apo produkte të tjera, në mënyrë që të rrisin vlerën e këtyre prodhimeve bujqësore në treg. Në Kosovë është vetëm një kompani e cila bën përpunimin e frutave për prodhim të lëngjeve, kurse kompanitë tjera bëjnë prodhimin e lëngjeve përmes ëmbëltuesve shtesë, si koncentrati apo baza e frutave, e të cilat nuk prodhohen në Kosovë. Vetëm në vitin 2015, u importuan mbi 1.8 milion euro lëngje me përmbajtje 100% frutash, dhe mbi 1.7 milion euro pije frutash me ëmbëltues shtesë 1. Pra, përkundër kapaciteteve të mëdha që ka Kosova për të prodhuar dhe eksportuar lëngje, ajo ende nuk po arrin t i plotësojë as nevojat e veta për këtë produkt. Ministria e Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural për vitin 2016 planifikon t i ndajë 46 milionë euro grante dhe subvencione 2. Nga kjo shumë, një pjesë e madhe i dedikohet mbjelljes së frutave, ndërsa shumë pak përpunimit të tyre. Kjo mënyrë e ndarjes së granteve dhe subvencioneve mund ta rrisë prodhimin vendor të frutave, mirëpo jo edhe vlerën e tyre në nivel të kënaqshëm, e cila vjen nga përpunimi. Ndërmarrjet private deklarojnë se makineria e përpunimit të frutave për të prodhuar lëngje apo koncentrat, ka një kosto shumë të lartë. Sipas tyre, me një ndihmesë qeveritare përmes granteve do të mund të investonin në përpunimin e frutave, gjë që do të siguronte blerjen e frutave vendore. E kjo do ta rriste vlerën e tyre në treg dhe do ta zvogëlonte deficitin tregtar. Por, përderisa ky sektor nuk ndihmohet me grante për përpunimin e këtyre produkteve bujqësore, prodhimi i lëngjeve do të vazhdojë të bëhet nga koncentrati apo baza e frutave të importuara. 1 Burimi: Dogana e Kosovës (2015), të dhënat e kërkuara për kodin e mallërave 2009 lëngje 100 % frutash për peridhën Ministria e Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural. Ministria e Bujqësisë hap periudhën e aplikimit për subvencione me fond prej 23 milionë euro. Burimi: (qasur më ).
3 3 Përmes kësaj analize, Instituti GAP synon të paraqes gjendjen e prodhueseve dhe përpunuesve të lëngjeve të frutave si dhe të ofrojë rekomandime që kanë për qëllim përmirësimin e situatës aktuale. Për të mësuar mbi gjendjen e prodhueseve vendorë, kemi zhvilluar një sërë intervistash me kompanitë kryesore të kësaj industrie, kurse mbi situatën në treg jemi mbështetur nga të dhënat e Doganës së Kosovës dhe Agjencisë së Statistikave të Kosovës (ASK). 2. Sektori i lëngjeve të frutave Në Kosovë janë rreth shtatë kompani për prodhimin ose përpunimin e lëngjeve të frutave. Ky sektor ndahet në dy kategori: prodhimi i lëngjeve me përmbajtje 100% prej frutave, dhe pijet tjera të frutave që kanë përmbajtje ëmbëltuese shtesë të koncentratit apo bazës. Me mbylljen e fabrikës së përpunimit të frutave dhe prodhimit të lëngjeve Ereniku në vitet e 90-ta, e cila në atë kohë punësonte 138 punëtorë 3, për shumë vite Kosova mbeti pa një industri të tillë. Pas mbylljes së saj, kompanitë vendore kryesisht prodhonin sasi të vogël të lëngjeve me ëmbëltues shtesë ndërsa pjesa tjetër e tregut dominohej nga produktet e importuara. Nga viti 2010, në Kosovë filloi punimet për herë të parë kompania private MOEA LLC e cila bën përpunimin e frutave për të prodhuar lëngje. Kjo kompani ka të mbjella rreth 100 mijë trungje dhe fidanë të frutave të ndryshme si: kumbulla, mollë, dardhë, dredhëz, ftua, kajsi e të tjera 4. Mirëpo, sipas kësaj kompanie, mbjellja vetanake nuk është e mjaftueshme dhe si rezultat kjo kompani furnizohet me fruta edhe nga disa pika grumbulluese në Kosovë. Përveç kësaj, në Kosovë janë aktive edhe gjashtë kompani të tjera të cilat bëjnë prodhimin e lëngjeve të frutave përmes bazës ose koncentratit të frutave. Këto kompani importojnë lëndën e parë nga vende të ndryshme ngase Kosova nuk ka makineri për prodhimin e 3 Agjencia Kosovare e Privatizimit (AKP), qasur më , 4 Kompania MOEA LLC, intervistë me Alban Ibrahimin, intervistuar më
4 4 koncentratit apo bazës së frutave. Prandaj ky prodhim nuk kërkon mbjellje apo përpunim të frutave për arsye se teknologjia e përpunimit të frutave ka një kosto mjaft të lartë për këto biznese. Sipas prodhueseve vendor, zhvillimi i këtyre ndërmarrjeve çdo vit bëhet më i vështirë ngase produktet e lëngjeve të importuara kanë mbështetje të lartë nga shteti prej nga vijnë dhe kjo i bën produktet vendore jokonkurrente në tregun vendor dhe atë të jashtëm. Pra, edhe pas investimeve të mëdha që janë bërë viteve të fundit në këtë sektor, Kosova ende nuk po arrin t i përmbushë nevojat e veta, dhe si rezultat ka një numër të madh të prodhimeve nga jashtë që dominojnë tregun vendor. 3. Importi kundrejt prodhimit vendor Në vitin 2015, vetëm në kategorinë e lëngjeve me përmbajtje 100% prej frutave, Kosova importoi mbi 1.8 milion euro ose 5% më shumë se në vitin Importi i këtyre lëngjeve erdhi kryesisht nga vendet si Austria 23%, Maqedonia 18%, Sllovenia 17% dhe Serbia 15%. Në Figurën 1 shihet trendi negativ i bilancit tregtar, i cili që nga viti 2013 u përkeqësua. Figura 1. Bilanci tregtar në prodhimin e lëngjeve me përmbajtje 100% të frutave Burimi: Dogana e Kosovës (2015).
5 5 Me deficit tregtar përballet edhe kategoria e lëngjeve me përmbajtje të ëmbëltuesve shtesë. Në vitin 2015, u importuan rreth 2.1 milionë euro ndërsa u eksportuan vetëm rreth 584 mijë euro. Figura 2 paraqet vlerën e importit dhe eksportit të kësaj kategorie të lëngjeve ndër vite. Figura 2. Bilanci tregtar në prodhimin e lëngjeve me përmbajtje 100% të frutave Burimi: Dogana e Kosovës (2015). Për dallim me lëngjet që kanë përmbajtje 100% frutash, kategoria e lëngjeve me ëmbëltues shtesë shënoi përmirësim të deficitit tregtar. Nga viti 2013 e deri në vitin 2015, deficiti tregtar u zvogëlua. Kjo për arsye se importi i lëndës së parë për lëngjet me ëmbëltues shtesë u rrit në vitin 2015 për 34% nga viti paraprak 5. Importi i lartë tek të dy kategoritë e lëngjeve të frutave në total kap vlerën e 4 milionë eurove dhe vazhdon të thellohet përkundër faktit që kompanitë vendore kanë një kapacitet mjaft të lartë të prodhimit të pashfrytëzuar. Kompania e vetme që bën përpunimin e frutave për të prodhuar lëngje shfrytëzon vetëm 23% të kapacitetit, ndërsa kompanitë e tjera që prodhojnë lëngje të frutave me përmbajtje ëmbëltuese shtesë shfrytëzojnë mesatarisht 37% të kapacitetit 5 Burimi: Dogana e Kosovës (2015), të dhënat e kërkuara për kodin e mallërave pije frutash për peridhën
6 6 prodhues. Tabela më poshtë paraqet disa karakteristika të prodhuesve më të mëdhenj të lëngjeve të frutave në Kosovë. Tabela 1. Prodhimi i lëngjeve të frutave, kapacitetet për prodhim dhe shfrytëzimi i këtij kapaciteti në shtatë prodhuesit më të mëdhenj vendor Kompania Nr. i Punëtoreve Gra Burra Mesatarja e prodhimi Ditor/litra Kapacitetet në Ditë 6 /litra Shfrytëzimi i kapacitetit Frutomania ,500 15,000/ 23% Frutex , ,000 50% Fluidi 129 total 178, ,800 63% Laberion , ,000 32% Devolli , ,000 7% Vjosa / / / / Burimi: Instituti GAP (2015). Po të shfrytëzohej i tërë kapacitetit që kanë këto ndërmarrje vendore, ato jo vetëm që do të përmbushnin kërkesën e brendshme me lëngje, por edhe do të shndërroheshin në një industri eksportuese. Mirëpo, për vite me radhë gjendja në këtë sektor u përkeqësua. 4. Vështirësitë e prodhuesve vendor Duke u bazuar në intervistat e zhvilluara me ndërmarrjet prodhuese dhe përpunuese të lëngjeve të frutave, në vijim kemi paraqitur problemet kryesore të kësaj industrie. Bazuar në trendet e rritjes së importit, shohim se politikat ekonomike deri më tani nuk kanë qenë favorizuese, madje ato kanë dekurajuar prodhimin vendor. Sipas kompanive më të mëdha në këtë sektor, problemet kryesore që pengojnë zhvillimin e mëtutjeshëm të prodhimeve të lëngjeve të frutave janë akciza e lartë, barrierat jo-tarifore me vendet rajonale, mungesa e energjisë elektrike, efikasiteti i ulët dhe mungesa e punëtorëve të kualifikuar. 6 Kapaciteti në ditë është kalkuluar për 12 orë, pra shfrytëzimi i dy ndërrimeve.
7 7 4.1 Akciza e lartë Një ndër barrierat kryesore në tregun e lëngjeve të frutave që përmbajnë ëmbëltues shtesë është akciza e lartë. Në muajin prill të vitit 2012, Dogana e Kosovës përmes njoftoi prodhuesit e lëngjeve të frutave se produktet e tyre tashmë i nënshtrohen pagesës së akcizës. Pagesa për një litër lëng të prodhuar është 4.5 cent (0.045 /L) ku përjashtohen lëngjet të cilat kanë përmbajtje 100% të frutave 7. Kjo akcizë fillimisht kishte hyrë në fuqi në vitin 2009, ndërkaq ndërmarrjet janë detyruar ta paguajnë atë nga prilli i vitit Mirëpo, përveç dëmeve që solli zbatimi i kësaj pagese në sektorin e prodhimit të lëngjeve të frutave, një tjetër problem u paraqit kur Dogana e Kosovës njoftoi se pagesa e akcizës duhet bërë edhe për tri vitet e kaluara, që kur ky vendim kishte hyrë në fuqi 8. Akciza në prodhim të lëngjeve të frutave me përmbajtje ëmbëltues shtesë, si dhe obligimi që të paguhet edhe për tri vite në mënyrë retroaktive, ka rënduar gjendjen e këtij sektori. Në anketën e zhvilluar me kompanitë vendore, të gjitha kompanitë e intervistuara deklarojnë se akciza e lartë prej 4.5 cent për litër, po u shkakton atyre pengesa të mëdha financiare dhe afariste. Një nga prodhuesit më të mëdhenj të lëngjeve të frutave, Devolli Group, është ngarkuar retroaktivisht me pagesë për akcizë prej 1.4 milion euro 9. Ngarkesa e lartë me akcizë tashmë është ngritur si çështje disa herë nga prodhuesit vendor të lëngjeve të frutave. Sipas tyre, pagesa e lartë e akcizës ndikon direkt në çmimin e produktit final, dhe kjo i bën produktet vendore jo-konkurrente në krahasim me ato të importuara. 4.2 Barrierat jo-tarifore Barrierat tjera që kufizojnë zhvillimin e sektorit të prodhimit të lëngjeve të frutave janë barrierat jo-tarifore me vendet rajonale që janë pjesë e organizatës CEFTA si: Serbia, Maqedonia, Shqipëria, Mali 7 Ligji nr. 04/L-163 për mallrat e liruara nga tatimi doganor dhe mallrat me tarifë zero të tatimit doganor, (qasur më ). 8 Deklarimi në një konferencë për media, , (qasur më ). 9 Interviste me Xhelal Radoniqin, kompania Devolli Group, intervistuar më
8 8 i Zi, Bosnja dhe Hercegovina dhe Moldavia. Në tregti ndërkombëtare, barrierat jo-tarifore janë të gjitha barrierat që nuk kanë të bëjnë me tarifa doganore, mirëpo pengojnë tregtinë e lirë në forma të tjera si: procedura të stërngarkuara dhe burokratike doganore, kërkesa shtesë për certifikata Sanitare dhe Fito-Sanitare (SPS), licenca të ndryshme, praktika korruptive, e të tjera. Bizneset kosovare janë përballur me probleme të shumta doganore që nga hyrja e Kosovës në CEFTA më Pengesat tregtare janë të formës asimetrike. Prodhuesit e vendeve fqinje nuk kanë problem me Doganat e Kosovës, ndërsa prodhuesit kosovar vazhdimisht hasin në probleme me doganat e vendeve fqinje gjatë eksportit të produkteve të tyre. Sipas këtyre prodhuesve, barrierat jo-tarifore janë më të theksuarat në raport me Serbinë, Shqipërinë dhe Maqedoninë. Serbia pengon eksportin e prodhimeve kosovare fillimisht duke mos e njohur Kosovën si shtet, e pastaj edhe institucionet e tjera të nevojshme për certifikim të eksportit si Agjencioni i Ushqimit dhe Veterinarisë (AUV), Instituti Bujqësor i Kosovës e të tjera. Kompanitë Frutex dhe Fluidi kanë qenë mjaft të zëshme karshi pengesave të paraqitura nga Dogana e Serbisë. Ato vazhdimisht ankohen se doganat serbe detyrojnë kompanitë që t i bëjnë përsëri analizat sanitare dhe fito-sanitare në Serbi, me ç rast shkaktojnë pritje të mallit në doganë për 7 deri 14 ditë 10. Këto vonesa përveç që kanë një kosto shtesë të qëndrimit në doganë, ato mund edhe të dëmtojnë produktin gjatë qëndrimit të gjatë. Kërkesat nga Dogana e Serbisë janë në kundërshtim me marrëveshjen CEFTA, më saktësisht me Artikullin 12 të masave SPS 11. Një nga barrierat kryesore në raport me Shqipërinë është kërkesa e certifikatës origjinale të Institutit Bujqësor të Kosovës. Kjo kërkesë është në kundërshtim me marrëveshjen CEFTA, dhe paraqet problem në hyrjen e prodhimeve kosovare në tregun shqiptar Intervistë me kompanitë Frutex dhe Fluidi, intervistuar më dhe Ministria e Tregtisë dhe Industrisë, NTBs in the CEFTA context: The Case of Serbia against Kosovo, May 2015, (qasur më ), 12 Ibid., faqe 10.
9 9 Barriera tjera teknike paraqiten edhe gjatë eksportit me Maqedoninë. Kompania Devolli Group ka treguar se gjatë tentimit për t i plasuar produktet në tregun e Maqedonisë, i është kërkuar që të ndërrojë përshkrimin e produkteve nga shkronjat latine në çirilica. Kjo barrierë është e ndaluar me marrëveshjen e CEFTA-së 13. Ministria e Tregtisë dhe Industrisë (MTI), gjegjësisht Departamenti i Tregtisë, i cili është përgjegjës për adresimin e barrierave tregtare, është njoftuar për këto parregullsi doganore dhe ka raportuar shumë barriera jo-tarifore në data-bazën e CEFTA-së. Sipas zyrtareve të këtij departamenti, barrierat tregtare janë shqyrtuar edhe gjatë takimeve bilaterale me vendet fqinje, mirëpo barrierat prapë përsëriten Mungesa e energjisë elektrike Ndër problemet kryesore janë edhe ndërprerjet e paparalajmëruara të energjisë elektrike për kompanitë që janë pjesë e kategorisë A+, si dhe tarifat e larta sezonale. Vite më parë, KEK, KEDS dhe me vonë KESCO kanë formuar kategorinë A+ dhe kategori të tjera, të cilat favorizojnë disa ndërmarrje prodhuese, duke ju ofruar furnizim më të rregullt dhe të paralajmëruar me energji elektrike. Kjo iniciativë ka filluar për t i evituar humbjet e mëdha që shkaktohen në fabrika gjatë ndërprerjes së energjisë elektrike. Ky lajm, edhe pse i mirëpritur nga ndërmarrjet kosovare, fillimisht ka shkaktuar disa shqetësime ngase për t u bërë pjesë e kategorisë A+, është dashur që një muaj më parë të parapaguhet energjia elektrike për 25%. Kjo tarifë më vonë është reduktuar në 15%, mirëpo prapë konsiderohet shpenzim i lartë për shumë ndërmarrje prodhuese. Megjithatë, përkundër vështirësive në parapagim, ndërmarrjet e intervistuara që janë pjesë e kategorisë A+, ankohen se tashmë KESCO ka filluar të bëjë ndërprerjen e energjisë elektrike pa paralajmërim. Kjo sipas tyre po shkakton humbje të mëdha gjatë 13 Ministria e Tregtisë dhe Industrisë, NTBs in the CEFTA context: The Case of Serbia against Kosovo, May 2015, (qasur më ), 14 Interviste me Sytrime Dervishollin, drejtoreshë në Departamentin e Tregtisë në MTI, intervistuar më
10 10 prodhimit. Pronari i kompanisë Laberion tregon se për çdo ndërprerje të energjisë elektrike, kompania e tij humb deri në 1,600 euro. Kjo për shkak që materiali i mbetur në proces të prodhimit duhet liruar dhe pastruar nga fillimi 15. Sipas KESCO, kompania ka filluar të bëjë lajmërimin e ndërmarrjeve në kategorinë A+ për ndërprerje të energjisë elektrike me postë elektronike. Mirëpo, mënyra e informimit me postë elektronike paraqet probleme në komunikim ngase shumë ndërmarrje afariste nuk po arrijnë të marrin këtë informatë me kohë me ç rast po shkaktohen humbje të mëdha gjatë prodhimit. Një tjetër shqetësim është rritja e dyfishtë e çmimit të energjisë elektrike gjatë vitit , si dhe tarifat më të larta deri në 50% gjatë sezonit të dimrit. Këta dy faktorë po ndikojnë që energjia elektrike të jetë kontribuuesi kryesor në ngritjen e çmimit final të produktit. Kjo, përveç që i bën kompanitë vendore jo-konkurrente në çmime, po ashtu rëndon edhe gjendjen financiare dhe afariste të prodhuesve dhe përpunuesve vendor. 4.4 Efikasiteti i ulët Një tjetër faktor që pengon zhvillimin e industrisë së lëngjeve të frutave është efikasiteti i ulët në prodhim dhe përpunim. Në kategorinë e lëngjeve me përmbajtje të ëmbëltuesve shtesë, mungesa e prodhimit të koncentratit në vendin tonë po shkakton kosto të lartë të prodhimit. Nga anketa me bizneset vendore në këtë sektor, pesë nga gjashtë bizneset e intervistuara ankohen se çmimi i lëndës së parë është shumë i lartë. Ky çmim ka ndikim edhe më të lartë në koston finale të produkteve kur llogariten edhe vonesat në dogana gjatë importit të koncentratit apo bazës së frutave. Si rezultat, çmimet e prodhuesve vendor nuk po mund të jenë shumë më të ulëta se ato të importuarat të cilat paguajnë më shumë transport dhe shpenzime të tjera gjatë importit. Figura 3 paraqet mesataren e çmimeve të lëngjeve të importuara dhe atyre vendore të cilat nuk kanë një dallim të theksuar. 15 Intervistë me Bashkim Osmanin, kompania Laberion- Podujevë, intervistuar më Zyra e Rregullatorit të Energjisë Elektrike (ZRRE), Raporti Vjetor 2014, (qasur më ),
11 11 Figura 3. Çmimet mesatare të lëngjeve vendore dhe të importuara Burimi: Instituti GAP Në anën tjetër, kategoria e lëngjeve me përmbajtje 100% frutash po përballet me mungesë të lëndës së parë apo prodhimit primar të frutave. Në Figurën 4 shihet se prodhimi i frutave vendore shënon pikën më të ulët që nga viti Figura 4. Prodhimi i frutave vendore ndër vite Burimi: MBPZhR, Raporti i Gjelbër (2015) Në të dy kategoritë e prodhimit të lëngjeve të frutave, posedimi i lëndës së parë paraqet probleme të mëdha. Si rezultat, kompanitë
12 12 vendore hasin në vështirësi sa i përket planifikimit afatgjatë të prodhimit, gjë që ndikon në efikasitet më të ulët dhe çmime më të larta në treg. Sigurimi i lëndës së parë do të ndikonte në planifikim afatgjatë të prodhimit dhe efikasitet më të lartë me ç rast do të rritej konkurrueshmëria e produkteve vendore në tregun kosovar. 4.5 Kualifikimi i punëtorëve Një tjetër barrierë në zhvillimin e ndërmarrjeve të prodhimit të lëngjeve të frutave është kualifikimi i punëtorëve. Të gjitha ndërmarrjet e intervistuara kanë deklaruar se mungon kualifikimi i profesionistëve të nevojshëm për prodhim. Ndër profesionet më të kërkuara dhe me mungesë janë teknologët, elektricistët, mekanikët, e të tjerë. Mungesa e profesionistëve po shkakton një kosto të lartë në prodhim. Kompanitë kosovare, në të shumtën e rasteve kontraktojnë punëtorë nga shtete të ndryshme të cilët vijnë në Kosovë për të mirëmbajtur makineritë e prodhimit. Kjo sipas prodhuesve po shkakton pasiguri në funksionimin e ndërmarrjes kryesisht gjatë rasteve kur është i nevojshëm intervenimi i shpejtë në prodhim. Për zgjidhjen e këtij problemi, kompania Laberion ka angazhuar një numër të madh të studenteve si praktikantë për një periudhë kohore për t u njoftuar me funksionimin e pajisjeve të prodhimit.
13 13 5. Përfundime dhe rekomandime Në këtë raport është analizuar gjendja e prodhuesve dhe përpunuesve të lëngjeve të frutave. Si përfundim del se prodhuesit vendor shfrytëzojnë mesatarisht vetëm 35% të kapacitetit të tyre ndërsa importi i lëngjeve për çdo vit po rritet. Vetëm në vitin 2015 Kosova importoi rreth 4 milionë euro lëngje me përmbajte 100% frutash dhe me ëmbëltues shtesë, kurse prodhimi primar i frutave shënoi shkallën më të ulët që nga viti Industria e lëngjeve të frutave ka potencial të rritjes si në tregun vendor ashtu edhe në atë rajonal. Mirëpo për vite me radhë, ky kapacitet nuk po shfrytëzohet. Nga anketa e zhvilluar me biznese del se zhvillimi i ndërmarrjeve vendore në prodhimin e lëngjeve po pengohet nga barrierat e ndryshme si akciza e lartë, mungesa e energjisë elektrike, barrierat jo-tarifore me vendet fqinje, efikasiteti i ulët dhe mungesa e kuadrit profesional. Prandaj, duke parë kapacitetin e lartë zingjiror në prodhim, punësim, dhe përmirësim të deficitit tregtar që vjen nga zhvillimi i këtij sektori, Instituti GAP rekomandon: Për Ministrinë e Financave (MF): Të shfuqizojë vendimin për parapagimin e akcizës në mënyrë retroaktive për ato kompani qe nuk kanë filluar ta bëjnë pagesën dhe të rimbursohen kompanitë të cilat kanë filluar të paguajnë këtë akcize; Të shqyrtojë mundësinë e eliminimit ose zvogëlimit të akcizës së lëngjeve të frutave me ëmbëltues shtesë; Për Ministrinë e Tregtisë dhe Industrisë: Të raportojë në mbledhjet e CEFTA-së barrierat jo-tarifore të vendeve fqinje; Në qoftë se këto barriera përsëriten edhe pas adresimit të tyre në CEFTA si dhe takimeve bilaterale me vendet të cilat aplikojnë këto barriera, atëherë të përdoren masat e
14 14 reciprocitetit për sektorët të cilët pengohen të bëjnë biznes me këto vende; Për Ministrinë e Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural: Të subvencionojë kompanitë në blerjen e makinerisë së përpunimit të frutave të cilat do të stimulojnë mbjelljen e frutave, do të rrisnin vlerën e kultivimit të frutave dhe do të ulnin koston e prodhimit të lëngjeve; Të fillojë subvencionimi më i lartë i frutave primare ngase mbjellja e frutave arrin shkallën më të ulët të prodhimit që nga viti 2008; Për Ministrinë e Arsimit Shkencës dhe Teknologjisë dhe Ministrinë e Punës dhe Mirëqenies Sociale: Të bashkëpunojë me bizneset vendore në përcaktimin e mungesës se kuadrit profesional dhe rrjedhimisht të fillojë trajnime të ndryshme në ato fusha; Për Kompaninë e Furnizimit me Energji Elektrike (KESCO): Të reduktojë ndërprerjet e energjisë elektrike te ndërmarrjet që janë pjesë e kategorisë A+, dhe kur ndërprerja të jetë e pashmangshme, të bëhet lajmërimi më herët përmes telefonit dhe -it; Për Zyren e Rregullatorit për Energji: Gjatë shqyrtimit të dhjetë të tarifave të energjisë elektrike, të shqyrtohet mundësia e uljes së tarifave gjatë sezonit të dimrit për biznese.
15 Instituti GAP është një Think-Tank i themeluar në tetor të 2007 në Kosovë. Qëllimi kryesor i GAP-it është të tërheq profesionistë për të krijuar një ambient të zhvillimit dhe hulumtimit profesional, që haset në institucione të ngjashme në shtetet perëndimore. Kjo gjithashtu u ofron mundësi kosovarëve për hulumtimin, zhvillimin dhe implementim e projekteve me qëllim të avancimit të shoqërisë kosovare. Prioritet për këtë Institut është mobilizimi i profesionistëve në adresimin e sfidave ekonomike, politike dhe sociale të vendit. Qëllimet kryesore të GAP-it janë të mbush zbrazëtitë në mes të qeverisë dhe qytetarëve, si dhe të mbushë zbrazëtitë në mes të problemeve dhe zgjidhjeve. Instituti GAP mbështetet nga: Ky projekt është mbështetur nga:
që përfundon me 31 dhjetor 2015, Burimi: 2 Fondi Monetar Ndërkombëtar, Kosovo: Concluding Statement of the 2015 Article IV
2 1. Hyrje Tatimi mbi vlerën e shtuar (TVSH) është burimi kryesor i të hyrave tatimore në Kosovë. Në vitin 2015, TVSH përbënte rreth 47% të të hyrave nga tatimet. 1 Në mars të vitit 2015, Qeveria e Kosovës
Ndikimi i Termocentralit Kosova e Re në Tarifat e Energjisë Elektrike * INSTITUTI GAP
Ndikimi i Termocentralit Kosova e Re në Tarifat e Energjisë Elektrike * INSTITUTI GAP Përmbajtja 4 Përmbledhje ekzekutive 5 Historik i shkurtër i projektit 6 Pikat kryesore të kontratës për ndërtimin
Raport Analitik i Tregtisë në Shërbime Sektori i TIK
Republika e Kosovës Republika Kosova-Republic of Kosovo Qeveria-Vlada-Government Ministria e Tregtisë dhe Industrisë - Ministarstvo Trgovine i Industrije - Ministry of Trade and Industry Departamenti i
RAPORT STUDIMOR PËR NËN-SEKTORËT KRYESORË TË AGROBIZNESIT NË KOSOVË
RAPORT STUDIMOR PËR NËN-SEKTORËT KRYESORË TË AGROBIZNESIT NË KOSOVË Prill 2014 2 PËRMBAJTJA Hyrje... 5 Metodologjia... 7 Analizë e përgjithshme e sektorit të agrobiznesit... 10 Rëndësia ekonomike... 10
Speci Shqipëri
Shqipëri 2017 2018 baburra Vedrana F1 Është hibrid shumë i hershëm i llojit të Baburrës së bardhë-gjelbër me tipar gjysëm të hapur. Ka një sistem rrënjor shumë të fuqishëm i cili i mundëson një rritje
PROFILI I SEKTORIT TIK
Republika e Kosovës Republika Kosova - Republic of Kosovo Qeveria - Vlada - Government MINISTRIA E TREGTISË DHE INDUSTRISË MINISTARSTVO ZA TRGOVINU I INDUSTRIJU MINISTRY OF TRADE AND INDUSTRY PROFILI I
Republika e Kosovës Republika Kosova-Republic of Kosovo
Republika e Kosovës Republika Kosova-Republic of Kosovo Autoriteti Rregullativ i Komunikimeve Elektronike dhe Postare Regulatory Authority of Electronic and Postal Communications Regulatorni Autoritet
POTENCIALET EKONOMIKE NË RAJONIN QENDËR
POTENCIALET EKONOMIKE NË RAJONIN QENDËR BUJQËSIA PRODHIMI I TEKSTILIT TIK 2016 PËRPUNIMI I USHQIMIT NDËRTIMTARIA An EU funded project managed by the European Union Office in Kosovo Implementuar nga: POTENCIALET
FAKTORËTQË PENGOJNË ZHVILLIMIN E SEKTORIT PRIVAT NË KOSOVË ФАКТОРИТЕ КОИ ГО СПРЕЧУВААТ РАЗВОЈОТ НА ПРИВАТНИОТ СЕКТОР ВО КОСОВО
334.722 (497.115) C E N T R U M 4 Donjeta Morina, MA 1 FAKTORËTQË PENGOJNË ZHVILLIMIN E SEKTORIT PRIVAT NË KOSOVË ФАКТОРИТЕ КОИ ГО СПРЕЧУВААТ РАЗВОЈОТ НА ПРИВАТНИОТ СЕКТОР ВО КОСОВО FACTORS THAT PREVENT
POLITIKA TREGTARE DHE PROMOVIMI I EKSPORTIT NË KOSOVË
POLITIKA TREGTARE DHE PROMOVIMI I EKSPORTIT NË KOSOVË (Raport Hulumtues) Ky raport është pjesë e projektit Promovimi i zhvillimit ekonomik nëpërmjet shoqërisë civile, i cili është i financuar nga USAID-i
KLIMA E BIZNESIT NË KOSOVË 49
KLIMA E BIZNESIT NË KOSOVË 49 2 KLIMA E BIZNESIT NË KOSOVË KLIMA E BIZNESIT NË KOSOVË 3 LISTA E SHKURTESAVE...7 HYRJE...8 1. SEKTORI PRIVAT NË KOSOVË...11 1.1. Roli dhe struktura sektoriale e NVM-ve nё
KOSOVO MANAGEMENT INSTITUTE
Republika e Kosovës Republika Kosova-Republic of Kosovo Qeveria - Vlada Government Ministria e Tregtisë dhe Industrisë Ministarstvo Trgovine i Industrije Ministry of Trade and Industry KOSOVO MANAGEMENT
dhjetor 2017 Indeksi i transparencës buxhetore të Komunave
gap dhjetor 2017 index Indeksi i transparencës buxhetore të Komunave? 2015 2015 2016 GAP INDEKSI I TRANSPARENCËS BUXHETORE TË KOMUNAVE 2017 Hyrje Transparenca e plotë buxhetore për të gjitha të hyrat dhe
Tarifat nxitëse dhe rëndësia e tyre për investime në Kosovë. Janar 2014
Tarifat nitëse dhe rëndësia e tyre për investime në Kosovë Janar 2014 1 Botuar nga INDEP në kuadër të KOSID Përgatitur nga: Dardan Abazi (Instituti për Politika Zhvillimore - INDEP) RinoraGojani (Instituti
ANALIZA E NEVOJAVE PËR TRAJNIME TË NVM-ve
Republika e Kosovës Republika Kosova-Republic of Kosovo Qeveria Vlada-Government - Ministarstvo Trgovine i Industrije- Ministry of Trade and Industry Agjencia për Investime dhe Përkrahjen e Ndërmarrjeve
GAP INDEKSI I TRANSPARENCËS
GAP INDEKSI I TRANSPARENCËS BUXHETORE TË KOMUNAVE 2017 Hyrje Transparenca e plotë buxhetore për të gjitha të hyrat dhe shpenzimet e organizatave buxhetore të Republikës së Kosovës është një nga parakushtet
UNIVERSITETI I PRISHTINËS FAKULTETI EKONOMIK Studime postdiplomike. BDH Relacionale. Pjesa 2: Modelimi Entity-Relationship. Dr.
UNIVERSITETI I PRISHTINËS FAKULTETI EKONOIK Studime postdiplomike BDH Relacionale Pjesa 2: odelimi Entity-Relationship Dr. ihane Berisha 1 Qëllimi Pas kësaj ligjërate do të jeni në gjendje : Të përshkruani
Tregjet potenciale për eksport
Tregjet potenciale për eksport Mars 2015 Tregjet potenciale për eksport për Sektorët e përpunimit të ushqimit, bujqësisë, përpunimit të drurit, materialeve ndërtimore, turizmit dhe punimeve artizanale
TRYEZA TEMATIKE PËR TREGTI, INDUSTRI, DOGANA DHE TATIME, TREGUN E BRENDSHËM, KONKURRENCË MBROJTJE TË KONSUMATORIT DHE ATË SHËNDETËSORE KOSOVA 2020
TRYEZA TEMATIKE PËR TREGTI, INDUSTRI, DOGANA DHE TATIME, TREGUN E BRENDSHËM, KONKURRENCË MBROJTJE TË KONSUMATORIT DHE ATË SHËNDETËSORE KOSOVA 2020 RAPORTI Maj 2013 Prishtina Ky raport është hartuar duke
VLERËSIMI I POLITIKËS PAS ZBATIMIT NDIKIMI I REGJIMIT TË TAKSAVE NË KATËR SEKTORË PRODHUES
VLERËSIMI I POLITIKËS PAS ZBATIMIT NDIKIMI I REGJIMIT TË TAKSAVE NË KATËR SEKTORË PRODHUES (Metali, Tekstili, Druri dhe Përpunimi i ushqimit) Prishtinë, 2014 Mirënjohje Financimi është siguruar nga Ministria
Vlerësimi Tremujor i Zhvillimeve Makroekonomike. Nr. 24, Tremujori III/2018
4 12 1 8 6 2 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Ekonomia e eurozonës, sipas të dhënave preliminare, në tremujorin e tretë (TM3) 218 është karakterizuar me një rritje të ngadalësuar të aktivitetit ekonomik (rreth 1.9 përqind)
Sfidat e Kosovës për qëndrueshmëri ekonomike
Sfidat e Kosovës për qëndrueshmëri ekonomike Muhamet Mustafa * Alban Zogaj ** Përmbledhje Ky punim trajton sfidat, politikat dhe mundësitë për ndërtimin e një ekonomie të shëndoshë në Kosovë, si një nga
Termocentrali i Propozuar Kosova e Re: Barrë e panevojshme me një çmim të paarsyeshëm
Termocentrali i Propozuar Kosova e Re: Barrë e panevojshme me një çmim të paarsyeshëm Janar 2016 Termocentrali i Propozuar Kosova e Re: Barrë e Panevojshme me një Çmim të Paarsyeshëm Janar 2016 Nga Tom
Revistë kërkimore-shkencore. Dega Ferizaj
ABSTR TRAKT Revistë kërkimore-shkencore ABSTRAKT Nr.1, 2015 Dega Ferizaj Keshilli redaktues: Medain Hashani Bujar Tafa Lindita Jusufi Roberta Bajrami Shqipe Shaqiri Driton Sejdiu 2 Abstrakt, nr.1, 2015
Profili i sektorit: Inxhinieri mekanike
Profili i sektorit: Inxhinieri mekanike Mars, 2016 CONTENTS The mechanical engineering skill sector at a glance... 4 1. Introduction... 6 Methodology... 6 Glossary of terms used in the sector profile...
1. Hyrje. 1 Qeveria e Kosovës, Vendimi nr. 01/61, qasur më: ,
2 1. Hyrje Në dhjetor 2015, Qeveria e Kosovës e ka miratuar Projektligjin për Investime Strategjike 1. Ky ligj synon që të lehtësojë procedurat burokratike për investitorët potencialë në Kosovë. Përveç
Raport vjetor mbi instrumentet e pagesave Kosova në krahasim me vendet e Evropës Qendrore dhe Juglindore
Departamenti i Sistemeve të Pagesave Datë: 18 Tetor 217 Raport vjetor mbi instrumentet e pagesave Kosova në krahasim me vendet e Evropës Qendrore dhe Juglindore Tab 1. Tabela krahasuese e numrit të terminaleve
Fidan Begolli - Shoqëria Konsumuese - Rast: Kosova SHOQËRIA KONSUMUESE - RAST: KOSOVA
Fidan Begolli - Shoqëria Konsumuese - Rast: Kosova SHOQËRIA KONSUMUESE - RAST: KOSOVA MSc FIDAN BEGOLLI Fjala konsum ka shumë kuptime. Por në këtë punim do të përmendet kuptimi ekonomik dhe ai social që
VLERËSIM BAZË I RAJONIT EKONOMIK JUG
MAJ 2014 MAJ 2014 Mirënjohje Financimi është siguruar nga Ministria për Punë të Jashtme e Finlandës, në suaza të projektit Ndihmë Tregtisë. Për realizimin e këtij raporti kontribut i veçant është dhënë
PRIVATIZIMI NË SEKTORIN E ENERGJISË
PRIVATIZIMI NË SEKTORIN E ENERGJISË PRIVATIZIMI NË SEKTORIN E ENERGJISË 33 2 PRIVATIZIMI NË SEKTORIN E ENERGJISË PRIVATIZIMI NË SEKTORIN E ENERGJISË PRIVATIZIMI NË SEKTORIN E ENERGJISË 3 Financuar nga:
PROGRAMI I KOSOVËS PËR REFORMA EKONOMIKE (PRE)
Republika e Kosovës Republika Kosova - Republic of Kosovo Qeveria Vlada Government PROGRAMI I KOSOVËS PËR REFORMA EKONOMIKE (PRE) 2017-2019 Dhjetor 2016 1 Përmbajtja 4. Prioritetet e reformave strukturore
Gara Math Kangaroo Kosovë Klasa 3-4
PJESA A: Çdo përgjigje e saktë vlerësohet me 3 pikë 1. Cila nga pjesët A - E duhet të vendoset në mes të dy pjesëve të dhëna ashtu që tëvlejë barazia? 2. Ardiani shikoi në dritare. Ai sheh gjysmën e kengurave
Raporti i Gjelbër i Kosovës Ministria e Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural, Prishtinë 2016
RAPORT I I GJ E L BË R 2 0 1 6 Raporti i Gjelbër i Kosovës 2016 Ministria e Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural, Prishtinë 2016 Fjala hyrëse Është evident fakti se zhvillimi ekonomik është i mangët
BANKA QENDRORE E REPUBLIKËS SË KOSOVËS CENTRALNA BANKA REPUBLIKE KOSOVA CENTRAL BANK OF THE REPUBLIC OF KOSOVO
Vlerësimi Tremujor i Ekonomisë Nr. 5, Tremujori IV/213 12 1 8 6 4 2 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Indikatorë të zgjedhur Rritja Reale e PBB (%) 3.5 3.2 4.4 2.5 3.1 (e) PBB (mln EUR) 47.8 4291.1 4769.8 4916.4 Inflacioni
Vlerësimi Tremujor i Zhvillimeve Makroekonomike. Nr. 23, Tremujori II/2018
Vlerësimi Tremujor i Zhvillimeve Makroekonomike 4 Nr. 23, Tremujori II/2018 12 10 8 6 2 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Ekonomia e eurozonës, sipas të dhënave preliminare, në tremujorin e dyte (TM2) 2018 është karakterizuar
Trajtimi i Tregtisë në Shërbime sipas Marrëveshjes së Tregtisë së Lirë Kosovë-Turqi
Trajtimi i Tregtisë në Shërbime sipas Marrëveshjes së Tregtisë së Lirë Kosovë-Turqi Malva Govori Abstrakt Qeveria e Kosovës ka nënshkruar një marrëveshje të tregtisë së lirë të mallrave me Turqinë, në
Raporti i Gjelbër i Kosovës Ministria e Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural, Prishtinë 2017
Raporti i Gjelbër i Kosovës 2017 Ministria e Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural, Prishtinë 2017 Fjala hyrëse Bujqësia dhe zhvillimi rural janë ndër sektorët më të rëndësishëm, që kontribojnë në
qershor 2017 BORDI I DREJTORËVE PËRFAQËSIMI I GRAVE në bordet e ndërmarrjeve publike dhe agjencive të pavarura
gap qershor 2017 analizë BORDI I DREJTORËVE PËRFAQËSIMI I GRAVE në bordet e ndërmarrjeve publike dhe agjencive të pavarura Ky hulumtim u mundësua nga Programi i Angazhimit për Barazi (E4E), i financuar
Raport Konsultativ. Periudha e Dytë Rregullative ( )
Raport Konsultativ Faktori i Efikasitetit Periudha e Dytë Rregullative (2018-2022) DEKLARATË Ky Raport është përgatitur nga ZRRE-së me qëllim të informimit të palëve të interesit të sektorit të energjisë.
Sfidat e arsimimit të të rriturve në Kosovë
Venera Llunji* Abstrakt Shekulli 21 kërkon përpjekje serioze në të rishikuarit, zgjerimin, dhe pranimin në tërësi të nocionit të arsimimit të të rriturve. Arsimimi i të rriturve duhet t i sigurojë secilit
POTENCIALET EKONOMIKE NË VERI TË KOSOVËS
An PROJEKT EU funded I FINANCUAR project NGA BE DHE I MENAXHUAR managed by the European NGA ZYRA E BASHKIMIT Union EVROPIAN Office NË KOSOVË in Kosovo POTENCIALET EKONOMIKE NË VERI TË KOSOVËS 2015 IMPLEMENTUAR
ANALIZË E SHKURTËR MBI SINDIKATAT
ANALIZË E SHKURTËR MBI SINDIKATAT Pjesëmarrja e grave në sindikata dhe respektimi i të drejtave të tyre në tregun e punës në Kosovë Autore: Nida Krasniqi Përmbledhje Ekzekutive Kjo analizë e shkurtër e
Fjalë hyrëse. Kapllan Halimi. Sekretar i Përgjithshëm
RAPORT I I GJ E L BË R 2 0 1 4 Dh j e t o r, 2 0 1 4 Fjalë hyrëse Bujqësia dhe zhvillimi rural janë sektorë kryesor të cilët mund të kontribuojnë dukshëm në zhvillimin e përgjithshëm ekonomik të vendit.
Reforma në Menaxhim të Mbeturinave
Reforma në Menaxhim të Mbeturinave Me Ligjin për Vetëqeverisje Lokale (Art. 17.1 f) dhe ndryshimet e Ligjit për Mbeturina në vitin 2012, komunat në Kosovë kanë marrë kompetenca të reja për menaxhimin e
Papunësia. Unemployment. Copyright c 2004 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All rights reserved.
Papunësia Unemployment Pytjet Hulumtuese Çka është papunësia? Kush llogaritet si i papunë? Kush llogaritet si i punësuar? Kush e përbënë fuqinë punëtore? Kush nuk bën pjesë në fuqinë punëtore? Çka thotë
ANALIZA E SITUATËS PËR ZHVILLIMIN E FUQISË PUNËTORE NË PEJË
ANALIZA E SITUATËS PËR ZHVILLIMIN E FUQISË PUNËTORE NË PEJË Pejë, 2017 ANALIZA E SITUATËS PËR ZHVILLIMIN E FUQISË PUNËTORE NË PEJË Kjo raport i analizës së situatës është zhvilluar në kuadër të projektit
NDËRMARRËSIA E GRAVE ANALIZË E TË BËRIT BIZNES NË KOSOVË
NDËRMARRËSIA E GRAVE ANALIZË E TË BËRIT BIZNES NË KOSOVË 2017 NDËRMARRËSIA E GRAVE 1 2 NDËRMARRËSIA E GRAVE NDËRMARRËSIA E GRAVE ANALIZË E TË BËRIT BIZNES NË KOSOVË 2017 NDËRMARRËSIA E GRAVE 3 Mbështetur
REPUBLIKA E SHQIPËRISË MINISTRIA E EKONOMISË, TREGTISË DHE ENERGJETIKËS DREJTORIA E PËRGJITHSHME E POLITIKAVE
REPUBLIKA E SHQIPËRISË MINISTRIA E EKONOMISË, TREGTISË DHE ENERGJETIKËS DREJTORIA E PËRGJITHSHME E POLITIKAVE Draft STRATEGJIA E ZHVILLIMIT TË BIZNESIT DHE INVESTIMEVE (2013-2020) Prill 2013 TABELA E PËRMBAJTJES
VARFËRIA NË KONSUM NË REPUBLIKËN
Public Disclosure Authorized Public Disclosure Authorized Public Disclosure Authorized Public Disclosure Authorized The VARFËRIA NË KONSUM NË REPUBLIKËN E KOSOVËs në vitin 211 Mars 213 a Botërore Rajoni
Migrimi dhe Zhvillimi Ekonomik në Kosovë
Raport Nr. 60590 - XK Migrimi dhe Zhvillimi Ekonomik në Kosovë 25 maj 2011 Njësia për zvogëlimin e varfërisë dhe menaxhimin ekonomik Rajoni i Evropës dhe Azisë Qendrore Dokument i Bankës Botërore REPUBLIKA
Ndikimi dhe Zhvillimi i Turizmit ne Ekonominë Shqiptare
UNIVERSITETI FAKULTETI PROFILI ALEKSANDËR MOISIU SHKENCAVE POLITIKE JURIDIKE DREJTIM TURIZMI Ndikimi dhe Zhvillimi i Turizmit ne Ekonominë Shqiptare Pedagogu Udheheqes : Ph.D. Candidate LEIDA MATJA Punoi
ABSTRACT AUTORI ORIGJINAL: TODARO PERKTHIMI NGA STUDENTET: *PJESE TE PERKTHYERA NE GJUHEN SHQIPE EKONOMIKSI I ZHVILLIMIT
ABSTRACT AUTORI ORIGJINAL: TODARO PERKTHIMI NGA STUDENTET: *PJESE TE PERKTHYERA NE GJUHEN SHQIPE EKONOMIKSI I ZHVILLIMIT Faqe 564-593 TEORIA E TREGTISË NDËRKOMBËTARE DHE STRATEGJIA E ZHVILLIMIT Teoria
REPUBLIKA E SHQIPËRISË MINISTRIA E EKONOMISË, TREGTISË DHE ENERGJETIKËS STRATEGJIA KOMBËTARE E ENERGJISË
REPUBLIKA E SHQIPËRISË MINISTRIA E EKONOMISË, TREGTISË DHE ENERGJETIKËS STRATEGJIA KOMBËTARE E ENERGJISË 2013-2020 Tiranë, Prill 2012 PASQYRA E LËNDËS NR. PËRMBAJTJA Hyrje SITUATA AKTUALE E SEKTORIT TË
PERCEPTIMET E INVESTITORËVE PËR MJEDISIN E BIZNESIT NË KOSOVË
NË PARTNERITET ME: PERCEPTIMET E INVESTITORËVE PËR MJEDISIN E BIZNESIT NË KOSOVË Anketë me investitorët aktualë dhe potencialë Raporti i përgatitur nga: Z. Kushtrim Shaipi, Menaxher iprojektit dhe bashkë-autor
Mediat lokale në Kosovë, gjendja dhe sfidat
Hyrë Tejeci Murati * Mediat lokale në Kosovë, gjendja dhe sfidat Abstrakti Në Kosovë janë 82 radio dhe 21 televizione që kanë licencë deri në fund të vitit 2016. Katër radio dhe tre televizione kanë frekuencë
UNIVERSITETI I TIRANËS FAKULTETI I EKONOMISË DEPARTAMENTI MARKETING DISERTACION. Në kërkim të gradës shkencore Doktor i Shkencës
UNIVERSITETI I TIRANËS FAKULTETI I EKONOMISË DEPARTAMENTI MARKETING DISERTACION Në kërkim të gradës shkencore Doktor i Shkencës Tema: STRATEGJITË E MARKETINGUT TË NDËRMARRJEVE NË SEKTORIN USHQIMOR NË KOSOVË
STRATEGJIA E ENERGJISË E REPUBLIKËS SË KOSOVËS
Faqe Faqe 2 Republika e Kosovës Republika Kosova-Republic of Kosovo Qeveria - Vlada - Government MINISTRIA E ENERGJISË DHE MINIERAVE MINISTARSTVO ENERGIJE I RUDARSTVA MINISTRY OF ENERGY AND MINING STRATEGJIA
PLANI I ADEKUACISË SË GJENERIMIT DT-PA-002. ver. 0.3 faqe 1 nga Tetor, 2018 Prishtinё
ver. 0.3 faqe 1 nga 51 Zyra: Zhvillimi dhe Planifikimi Afatgjatë 2019-2028 Tetor, 2018 Prishtinё ver. 0.3 faqe 2 nga 51 SHKURTESAT... 4 Parathënie... 5 1. Hyrje... 5 2. Metodologjia e vlerësimit të Adekuacisë
Efiçienca e energjisë në Kosovë
2012/04 Efiçienca e energjisë në Kosovë Analizë e kornizës ligjore dhe zbatueshmërisë së saj Hulumtimi për këtë studim është realizuar në kuadër të programit të Qeverisjes Demokratike që përkrahet nga
PASQYRA E TREGUT TË SEKTORIT TË SHËRBIMEVE POSTARE NË REPUBLIKËN E KOSOVËS
Republika e Kosovës Republika Kosova-Republic of Kosovo Autoriteti Rregullator i Telekomunikacionit Telecommunications Regulatory Authority Regulativni Autoritet Telekomunikacije SEKTORI I SHËRBIMIT POSTAR
DEPARTAMENTI I KOMUNIKIMEVE ELEKTRONIKE (DKE)
DEPARTAMENTI I KOMUNIKIMEVE ELEKTRONIKE (DKE) Kodet Shkurta për shërbime të SMS me vlerë të shtuar (Seria 5x ) Kodi/Numrat Lloji i Shërbimit Qëllimi i përdorimit Data e Skadimit Përdoruesi/Operatori 50033
STUDIM I SHKATHTËSIVE TË NEVOJSHME NË SEKTORIN E PËRPUNIMIT TË DRURIT NË KOSOVË
STUDIM I SHKATHTËSIVE TË NEVOJSHME NË SEKTORIN E PËRPUNIMIT TË DRURIT NË KOSOVË ME FOKUS TË VEÇANTË PËR PUNËTORËT PËR VENDOSJEN DHE OPERIMIN E MJETEVE TË MAKINAVE PËR PUNIMIN E DRURIT 1 STUDIM I SHKATHTËSIVE
TURIZMI KUSHTET PËR ZHVILLIMIN E TURIZMIT NË REPUBLIKËN E KOSOVËS
Bekë Kuqi - Turizmi kushtet për zhvillimin e turizmit në Republikën e Kosovës TURIZMI KUSHTET PËR ZHVILLIMIN E TURIZMIT NË REPUBLIKËN E KOSOVËS Fakulteti Biznesit MSc Bekë Kuqi Abstrakt Turizmi është aktivitet
Raport Nr ECA. Evropa juglindore Raporti i rregullt ekonomik Nr.8 Rritja rimëkëmbet, rreziqet zmadhohen
Raport Nr. 99668-ECA Evropa juglindore Raporti i rregullt ekonomik Nr.8 Rritja rimëkëmbet, rreziqet zmadhohen Vjeshtë 215 i Falënderime Përmes këtij Raporti të rregullt ekonomik mbulohen zhvillimet, parashikimet
Krahasimi i gjendjes se shoqërive civile në Kosovë dhe Shqipëri
Pajtim Zeqiri 12. 08.2013 Qendra për Arsim, KIPRED Kursi: Hulumtim dhe shkathtësi në të shkruar Krahasimi i gjendjes se shoqërive civile në Kosovë dhe Shqipëri 1. Hyrje Shoqëria civile sot konsiderohet
Raporti i Gjelbër i Kosovës Ministria e Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural
RAPORT I I GJ E L BË R 2 0 1 5 Dh j e t o r, 2 0 1 5 Raporti i Gjelbër i Kosovës 2015 Ministria e Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural Prishtinë, Dhjetor 2015 1 Fjala hyrëse Raporti i Gjelbër është
ANALIZË E SHKURTËR E POLITIKËS KUNDËR KONSUMIT TË DUHANIT NË KOSOVË, IMPLEMENTIMIN E LIGJIT KUNDËR DUHANIT DHE REKOMANDIMET
ANALIZË E SHKURTËR E POLITIKËS KUNDËR KONSUMIT TË DUHANIT NË KOSOVË, IMPLEMENTIMIN E LIGJIT KUNDËR DUHANIT DHE REKOMANDIMET 1 Mirënjohje Analiza e shkurtër është zhvilluar nga grupi i Shkollës Politike
ROLI I KPMM-SË NË ZHVILLIMIN E INDUSTRISË SË MINIERAVE NË KOSOVË
Kolegji FAMA Gustav Majer 7,10000 Prishtinë, Kosovë Tel: +381 - (0)38-222 212 Email: info@kolegjifama.eu Instituti për zhvillim dhe Bashkëpunim Ekonomik Ndërkombëtar IZHBEN FAMA Email: izhben.fama@gmail.com
Korniza Afatmesme e Shpenzimeve
Republika e Kosovës Republika Kosova- Republic of Kosovo Qeveria- Vlada- Govenrment Ministia e Financave Ministarstvo za Finansije Ministry of Finance Korniza Afatmesme e Shpenzimeve 2016-2018 Prill, 2015
DEPERAMENTI PËR INTEGRIME EVROPIANE DHE KOORDINIM TË POLITIKAVE - DIEKP
MINISTRIA E ADMINISTRIMIT TË PUSHTETIT LOKAL MAPL DEPERAMENTI PËR INTEGRIME EVROPIANE DHE KOORDINIM TË POLITIKAVE - DIEKP Kjo analizë është produkt i Ministrisë së Administrimit të Pushtetit Lokal MAPL,
Sigurimi i Cilësisë Mjet për Ngritjen e Besueshmërisë së Pasqyrave Financiare
1 Sigurimi i Cilësisë Mjet për Ngritjen e Besueshmërisë së Pasqyrave Financiare Arbër Hoti Sesioni Paralel Nr. 2 Prishtinë 27.06.2016 Tesla Motors 2015 2 2008 Prentice Hall Business Publishing, Auditing
Roli i arsimit në zhvillimin ekonomik të vendit
Roli i arsimit në zhvillimin ekonomik të vendit Anemonë Zeneli Gusht, 2013 Arsimi është një ndër shtyllat kryesore të një shoqërie të shëndoshë dhe të zhvilluar. Në mënyrë që një shtet të zhvillohet në
PUNËTORËT QË [S ]KANË TË DREJTA
NËNTOR 2017 PRISHTINË KDI është Organizatë Joqeveritare (OJQ) e angazhuar të mbështesë zhvillimin e demokracisë përmes përfshirjes së qytetarëve në bërjen e politikave publike dhe fuqizimin e sektorit
Eficienca e çmimeve në tregun e pasurive të paluajtshme në Kosovë: Analiza e komponentit kryesor
UNIVERSITETI I TIRANËS FAKULTETI I EKONOMISË DEPARTAMENI I FINANCËS DISERTACION Eficienca e çmimeve në tregun e pasurive të paluajtshme në Kosovë: Analiza e komponentit kryesor Në kërkim të gradës shkencore
SHE-ERA Shoqata Afariste e Gruas ANALIZË E POZITËS SË GRUAS NË PROCESIN E PRIVATIZIMIT TË NDËRMARRJEVE SHOQËRORE NË KOSOVË
ANALIZË E POZITËS SË GRUAS NË PROCESIN E PRIVATIZIMIT TË NDËRMARRJEVE SHOQËRORE NË KOSOVË 1 Kjo analizë bazohet në të dhënat dhe burimet e informacionit të marra nga Shoqata e Gruas Afariste SHE-ERA dhe
ECONOMICUS NR 7/2011 REVISTË SHKENCORE E FAKULTETIT EKONOMIK
ECONOMICUS NR 7/2011 REVISTË SHKENCORE E FAKULTETIT EKONOMIK Kryeredaktor Prof. Dr. ADRIAN CIVICI Redaktore BESARTA VLADI Këshilli botues Prof. Dr. SULO HADËRI Prof. Dr. LULJETA MINXHOZI Prof. Asoc. Dr.
RREGULLORE (MAP ) NR. 01/2015 PËR SHENJAT UNIKE TË KLASIFIKIMIT TË DOKUMENTEVE DHE AFATET E RUAJTJES SË TYRE
Republika e Kosovës Republika Kosova - Republic of Kosovo Qeveria Vlada Government Ministria e Administratës Publike-Ministarstvo Javne Uprave Ministry of Public Administration RREGULLORE (MAP ) NR. 01/2015
SFIDAT E VENDEVE TË BALLKANIT PERËNDIMOR NË PROCESIN E ANËTARËSIMIT NË BASHKIMIN EVROPIAN - RASTI I KOSOVËS DREJTIMI POLITIKAT DHE QEVERISJA NË EVROPË
REPUBLIKA E SHQIPËRISË UNIVERSITETI I TIRANËS INSTITUTI I STUDIMEVE EVROPIANE TEMA E DISERTACIONIT PËR MBROJTJEN E GRADËS SHKENCORE DOKTOR SFIDAT E VENDEVE TË BALLKANIT PERËNDIMOR NË PROCESIN E ANËTARËSIMIT
evropa juglindore Raporti i zhvillimeve Ekonomike Nr. 3
evropa juglindore Raporti i zhvillimeve Ekonomike Nr. 3 Nga Recesioni i Dyfishtë në Reforma të Përshpejtuara 7 6 5 4 3 2 1-1 -2-3 Rritja ekonomike EJL6 (%, majtas) Papunesia e EJL6 (%, djathtas) 27 28
KOMUNAT DHE ROLI I TYRE NË PUNËSIMIN E TË RINJVE
Tetor 2017 KOMUNAT DHE ROLI I TYRE NË PUNËSIMIN E TË RINJVE Ekziston një perceptim i përgjithshëm në Kosovë se zhvillimi ekonomik dhe punësimi janë të drejta ekskluzive dhe përgjegjësi e qeverisë qendrore
MENAXHIMI I RISKUT NË RASTE KATASTROFASH SIGURIMI I PRONAVE NË KOSOVË. Myhybije ZALLQI- ZHARA 1 Ibish MAZREKU 2
No.2, Year 2014 MENAXHIMI I RISKUT NË RASTE KATASTROFASH SIGURIMI I PRONAVE NË KOSOVË Myhybije ZALLQI- ZHARA 1 Ibish MAZREKU 2 ABSTRAKTI Ky punim fokusohet në politikat e reja në menaxhimin e riskut të
KAPITULLI I PARË ZHVILLIMI I SEKTORIT TË AGROBIZNESIT NË SHQIPËRI DHE NË RAJONIN E KORÇËS NË VEÇANTI
KAPITULLI I PARË I. ZHVILLIMI I SEKTORIT TË AGROBIZNESIT NË SHQIPËRI DHE NË RAJONIN E KORÇËS NË VEÇANTI 1.1. 1.2. 1.3. 1.4. 1.5. Konteksti i përgjithshëm i agrobiznesit Evolucioni i zhvillimit të bujqësisë
RIMËKËMBJE E BRISHTË
Raporti numër: 87962-ECA EVROPA JUGLINDORE RAPORT I RREGULLT EKONOMIK NR.6 RIMËKËMBJE E BRISHTË maj, 214 Falënderim Ky Raport i Rregullt Ekonomik (RRrE) mbulon zhvillimet ekonomike, perspektivat dhe politikat
Raport i Auditimit të Performancës. Prokurimet me procedurë të negociuar pa publikim të njoftimit për kontratë
Nr. i Dokumentit: 21X;24X.3-2015/17-08 Raport i Auditimit të Performancës Prokurimet me procedurë të negociuar pa publikim të njoftimit për kontratë Prishtinë, janar 2019 Auditori i Përgjithshëm i Republikës
NDIKIMI I INFLACIONIT DHE RRITJES EKONOMIKE NË PAPUNËSI. RASTI I REPUBLIKËS SË MAQEDONISË
UNIVERSITETI I TIRANËS FAKULTETI I EKONOMISË DEPARTAMENTI I EKONOMIKSIT NDIKIMI I INFLACIONIT DHE RRITJES EKONOMIKE NË PAPUNËSI. RASTI I REPUBLIKËS SË MAQEDONISË DISERTACION Në kërkim të Gradës Shkencore
SIGURIA NË INTERNET. Rezultatet kryesore nga opinionet e fëmijëve
SIGURIA NË INTERNET Rezultatet kryesore nga opinionet e fëmijëve SIGURIA NË INTERNET REZULTATET KRYESORE NGA OPINIONET E FËMIJËVE 2012 1 "Ky projekt u financua përmes grantit të Ambasadës Amerikane në
Energjia. Energji e qëndrueshme, e sigurt dhe e përballueshme për evropianët BASHKIMI EVROPIAN I SQARUAR
BASHKIMI EVROPIAN I SQARUAR Energjia Energji e qëndrueshme, e sigurt dhe e përballueshme për evropianët Garantimi i energjisë së sigurt me çmime të përballueshme është një nga sfidat më të mëdha me të
NGA POPULLI AMERIKAN OD AMERIČKOG NARODA
NGA POPULLI AMERIKAN OD AMERIČKOG NARODA THE KOSOVO MUNICIPAL COMPETITIVENESS INDEX REPORT 2012 RAPORTI I KOSOVËS PËR INDEKSIN E KONKURRENCËS NË KOMUNA 2012 KOSOVSKI IZVEŠTAJ O INDEKSU KONKURENCIJE U OPŠTINAMA
PROVISIONAL INSTITUTIONS OF SELF GOVERNMENT
UNITED NATIONS United Nations Interim Administration Mission in Kosovo UNMIK NATIONS UNIES Mission d Administration Intérimaire des Nations Unies au Kosovo PROVISIONAL INSTITUTIONS OF SELF GOVERNMENT Ligji
Analizë e Sistemit të Tregut. Sektori i Turizmit në Shqipëri dhe pengesat e biznesit për rritje. Raport nga: DMO: Destination Management Organisation
1 Analizë e Sistemit të Tregut Sektori i Turizmit në Shqipëri dhe pengesat e biznesit për rritje Raport nga: DMO: Destination Management Organisation (Dorëzuar në Nëntor 2014) 2 SHKURTIME: ATA OSB CEDEFOP
Rishikimi funksional i Ministrisë së Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë
Rishikimi Funksional dhe Organizimi Institucional i Ministrive Rishikimi funksional i Ministrisë së Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë FRIDOM Rishikimi Funksional dhe Organizimi Institucional i Ministrive
27.Total Quality Management and Open Innovation Model in the sector of Tourism (Case of Albania& Montenegro0
Besarta Vladi Lecture at European University of Tirana (EUT)/ Albania Ilir Rexhepi Managing Director at Kosovo Management Institute (KMI)/ Kosovo Dr.Ermira Qosja- Lecture at European University of Tirana
Nga copëzimi te bashkëpunimi Arsimi i lartë, puna kërkimore dhe zhvillimi në Evropën Juglindore
Nga copëzimi te bashkëpunimi Arsimi i lartë, puna kërkimore dhe zhvillimi në Evropën Juglindore (From Fragmentation to Cooperation: Tertiary Education, Research and Development in South Eastern Europe)
CURRICULUM VITAE. Bulevardi i Pavarësisë, P+13/34, Gjilan Nr. i telefonit: -
CURRICULUM VITAE Të dhënat personale: Mbiemri: Mustafa Emri: Arben Datëlindja: 12/02/1984 Vendlindja: Gjilan Kombësia: Kosovar Shqiptar Adresa aktuale: Bulevardi i Pavarësisë, P+13/34, Gjilan Nr. i telefonit:
MSA-ja për të gjithë. Çfarë duhet të dini për marrëveshjen për stabilizim dhe asociim ndërmjet BE-së dhe Kosovës
MSA-ja për të gjithë Çfarë duhet të dini për marrëveshjen për stabilizim dhe asociim ndërmjet BE-së dhe Kosovës MSA-ja për të gjithë Çfarë duhet të dini për marrëveshjen për stabilizim dhe asociim ndërmjet
DREJT FUQIZIMIT FAKTORËT QË NDIKOJNË NË VENDIMET EKONOMIKE TË GRAVE NË KOSOVË DREJT FUQIZIMIT 1
DREJT FUQIZIMIT FAKTORËT QË NDIKOJNË NË VENDIMET EKONOMIKE TË GRAVE NË KOSOVË 2018 DREJT FUQIZIMIT 1 2 DREJT FUQIZIMIT DREJT FUQIZIMIT FAKTORËT QË NDIKOJNË NË VENDIMET EKONOMIKE TË GRAVE NË KOSOVË 2018
Tel: Natyrore, Departamenti i Matematikës
CURRICULUM VITAE 1. Mbiemri: Gashi 2. Emri: Menderes 3. Nacionaliteti: Shqiptar 4. Data e lindjes: 5.6.1964 5. Gjinia: Mashkull 6. Detajet kontaktuese: 7. Niveli arsimor: Email: menderes_gashi@yahoo.com
QEVERISJA KORPORATIVE NË BIZNESET FAMILJARE NË KOSOVË INSTITUTI RIINVEST PËR KËRKIME ZHVILLIMORE QENDRA PËR NDËRMARRJE NDËRKOMBËTARE PRIVATE
INSTITUTI RIINVEST PËR KËRKIME ZHVILLIMORE QENDRA PËR NDËRMARRJE NDËRKOMBËTARE PRIVATE Rregullatorët dhe ligji Monitorimi Komunikimi Bordi i drejtorëve dhe komitetet Transparenca Praktikat e afarizmit
Politika e Jashtme e Mbretërisë së Bashkuar ndaj Kosovës
RAPORT POLITIKASH NGA GSJP DHE KPMJ NR. 07 TETOR 2013 Politika e Jashtme e Mbretërisë së Bashkuar ndaj Kosovës -Një perspektivë e politikash Politika e Jashtme e Mbretërisë së Bashkuar ndaj Kosovës. Një
UNIVERSITETI ALEKSANDËR MOISIU DURRËS FAKULTETI I SHKENCAVE POLITIKO - JURIDIKE DEPARTAMENTI I ADMINISTRIMIT PUBLIK
UNIVERSITETI ALEKSANDËR MOISIU DURRËS FAKULTETI I SHKENCAVE POLITIKO - JURIDIKE DEPARTAMENTI I ADMINISTRIMIT PUBLIK TEMA : EKONOMIA INFORMALE NE SHQIPERI PUNOI: UDHEHOQI : Elton HAKA Msc. Gentiana KRAJA